T.C.

ADALET BAKANLIĞI

Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı

Sayı     : B.03.0.BİD.000.00.008/ …/01/2007

Konu   : Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP)

YARGIÇLAR VE SAVCILAR BİRLİĞİNE

İlgi       : 15.11.2006 tarih ve bila sayılı yazınız

Yargısal faaliyetleri de kapsayan proje konu başlıklı ilgi yazınızda özetle; adlî ve îdari yargı birimleri ve Adalet Bakanlığı ile vatandaşlar tarafından kullanılan Ulusal Yargı Ağı Projesinin (UYAP), tarafsız ve yürütmenin etkisi, yönetimi ve yönlendirmesi altında olmayan bir üst/yüksek kurul tarafından yönetilmesi gerekmekte iken sistem yönetiminin tek söz sahibi olarak Adalet Bakanlığının tekeline tamamen terk edilmiş olması nedeniyle sistemde yer alan hâkim ve Cumhuriyet savcıları başta olmak üzere tüm kullanıcılara ait her türlü kullanıcı şifreleri de dahil tüm verilerin/bilgilerin/belgelerin, kısacası tüm yargı organlarının işlem ve faaliyetlerinin Bakanlığın erişimine/ulaşımına, müdahalesine açık olduğundan bahisle, sistemin bu haliyle, mahkemelerin ve savcılıkların yürütme organının kuşatması altında olmasına, yargısal işlemlerin yürütmenin kapsama, denetim ve müdahalesine açık bir alanda ve etki altında gerçekleştirilmesine, mahkemelerin bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı ve soruşturmaların gizliliği ilkelerinin ihlal edilmesine ve neticede yargı organlarının etki altında tutulmasına neden olacağı iddia edilerek, 2992 Sayılı Kanun kapsamında bu sistemi yürütme yetki ve görevi bulunmayan Adalet Bakanlığınca (Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca) Ulusal Yargı Ağı Projesinin (UYAP) mevcut yapısıyla yürütülmesinin durdurulması talep edilmektedir.

İlgi yazınızda belirtilen iddialara cevap vermeden önce ve öncelikle Ulusal Yargı Ağı Projesi hakkında açıklama yapmaya ihtiyaç duyulmuştur. Zira iddia edilen hususların, daha çok Projenin hukuki ve teknik alt yapısı hakkında yeterli, tutarlı ve doğru bilgilerin elde edilememiş olmasından kaynaklandığı kanaatine varılmıştır:

Bilindiği üzere, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) çok kapsamlı ve birbirinden farklı faaliyetleri içeren büyük bir bilgi otomasyonu projesidir. Projenin amacı, yargı birimlerinin ve Adalet Bakanlığı’nın merkez teşkilatında yer alan tüm birim türlerindeki yargı ve yargı destek faaliyetlerinin günümüz teknolojilerini kullanarak hızlı, etkin, verimli ve kaliteli bir şekilde otomasyona geçirilmesidir. Ana hedefi ise, tüm yargı ve yargı destek birimlerini kapsayan otomasyonu ve benzer şekilde bilgi otomasyonu sistemlerini kurmuş kamu kurum ve kuruluşları ile dış birim entegrasyonu sağlayarak, kaliteli yargı hizmeti vermektir.

Aynı zamanda bir yönetim bilişim sistemi olan UYAP, adlî ve idarî yargı birimlerinin ve Adalet Bakanlığının merkez teşkilatı birimlerinin iş süreçlerini hızlandıran, güvenilirliğini arttıran ve kurumu tamamen kâğıtsız bir ofis ortamına taşıyan bir bilgi sistemi, bilgi bankası ve bilgi havuzudur.

Kısaca; UYAP, elektronik devlet (e-devlet) vizyonunun ve stratejisinin en önemli yapı taşlarından birisi olan e-Adalet kısmını oluşturmaktadır. Çünkü adalet devletin temelidir ve davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir. (Anayasa m. 141/son)

Yargı hizmetlerinin sunulmasında içinde bulunduğumuz bilişim çağının bizlere sunduğu teknolojik gelişmeler ve imkânlardan yararlanmanın zorunluluk haline gelmesi üzerine, vatandaşlarımıza sunulan yargı hizmetlerinin Edirne’den Hakkari’ye tüm Türkiye genelinde bir bütün olarak en iyi şekilde yürütülmesi için Adalet Bakanlığı’nca UYAP’ın uygulamaya geçirilmesi kararı verilmiş ve kapasitesi, güvenliği, güvenilirliği ve sürekliliği devamlı surette gelişen ve ucuzlayan iletişim altyapısına (geniş alan ağı-WAN) dayalı olarak, tamamen merkezî mimaride ve çevrim içi (on-line) yapıda gerekli acil durum yedekliliği de sağlanacak şekilde UYAP’ın kurulması ve işletime alınması çalışmalarına başlamıştır.

Böylece, tüm Türkiye’deki adliyelerin bilgileri tek veritabanında ve merkezi yapıdaki bilgi havuzunda toplanmakta, mahkemeler ve Cumhuriyet savcılıkları başta olmak üzere proje kapsamındaki birimlerce diğer birimlerden ihtiyaç duyulan bilgiler (örneğin nüfus ve sabıka kayıtları gibi) anında hizmete sunularak, bilgide tutarlılık ve bilgiye ulaşmada sürat, kalite ve ekonomi sağlanmaktadır.

UYAP; çok katmanlı ve WEB tabanlı yapıya ve elektronik imza altyapısına uygun olarak tasarlanmış, yazılım teknolojisinin son aşaması olan JAVA platformu kullanılarak uygulama yazılımları geliştirilmiş bir e-devlet sistemidir.

Birim değil fonksiyon bazlı geliştirilen modüllerle, yargı birimleri ile Bakanlık taşra teşkilatı, bağlı ve ilgili kuruluşlarında kanun ve tüzükler başta olmak üzere tüm mevzuatı kapsayan fonksiyonları içerecek şekilde tam bir entegrasyon sağlanarak, sisteme girilecek bilgilerin bir kez girilmesi, tek bir yerde tutulması ve bu bilginin birçok kere tutarlı olarak kullanılması esası gerçekleştirilmiştir.

Yargı ve idari birimlerin sistem içindeki diğer birimlerle ve kendi aralarındaki yazışmaları, Doküman Yönetim Sistemi (DYS) ile kağıtsız ofis mantığında elektronik ortamda yapılmaktadır. Sistemde, yazışmalar için standart doküman şablonları tanımlanmış ve şablonlar üzerine veritabanında mevcut bulunan verileri otomatik olarak yerleştirip, daha sonra izin verilen alanlar üzerinde değişiklik ve eklemeler yapılabilecek bir kelime işlemci (UYAP editör) geliştirilmiştir.

UYAP bilgi sisteminde T.C. vatandaşlık kimlik numarası bazlı çalışıldığı için hakim, Cumhuriyet savcısı ve yetkili personelin, dosyadaki tarafların sistemdeki tüm bilgilerine mevzuat gereğince sahip oldukları yetkiler çerçevesinde erişebilmeleri imkanı sağlanmaktadır.

Sistemde gerçekleştirilen işlemler, süreçler, belgeler ve formlar açısından ülke genelini kapsayan standart uygulamalar sağlanmış ve işlem süreleri kısaltılmıştır.

Yargı faaliyetleri kapsamında oluşan bilgi, belge ve veriler, eksiksiz ve tutarlı olarak, istenen zamanda ve yerde, yargı sisteminde yer alan ilgili personelin kullanımına sunulmakta ve yargı faaliyetlerindeki yazışmalar en aza indirilmektedir.

Davalar hazırlık aşamasından infaz aşamasına kadar, elektronik ortamda yürütülebilmektedir. Mahkeme ile ilam infaz büroları arasındaki otomasyon ile mahkemenin vermiş olduğu kararlar anında ilam infaz bürolarına gelmektedir. Ceza infaz kurumları ve ilam infaz büroları arasındaki otomasyon ile de hükümlülerin ceza infaz kurumunda geçirdikleri süre ile koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihlerinin takibi elektronik olarak yapılarak karışıklık ve yanlış uygulamaların meydana gelmesi önlenmiştir.

Davalarda hazırlanan tebligat, müzekkere işlemleri UYAP ortamında çok hızlı ve standart olarak hazırlanabilmektedir. Başka bir birimde bulunan veya başka bir birime gereği veya infazı için gönderilmiş olan dosyaların takibi için harcanan zaman büyük ölçüde azaltılmış, oluşabilecek karışıklıklar engellenmiştir. Davalarda ve soruşturmalarda posta yoluyla istenen ve aylarca sürebilen talimat işlemleri UYAP kapsamındaki birimler arasında var olan on-line bağlantı sayesinde karşı birime iletilebilmekte, talimatı alan birim, işlemi yaptıktan sonra anında diğer birime cevabını gönderebilmektedir.

Sistemde, mevzuata göre belirlenmiş iş kurallarında usul hataları ve maddi hataları en aza indirerek, kullanıcıların hata yapmasını önleyecek ve yargılamanın uzamasını engelleyecek uyarı sistemi (Karar Destek Sistemi-KDS) bulunmaktadır. Ayrıca, yargı birimlerinin karar vermesini destekleyecek altsistemler düzeyinde sorgulamalar yapabilecekleri ve karar alımına yönelik bilgiler sunabilen, text biçimindeki dokümanlar içinden tam metin arama (full text search) yetenekleri de sistemde bulunmaktadır.

Yargı sisteminin ilişkili olduğu ve altyapısı tamamlanmış dış birimler ile mesaj tabanlı (XML kullanılarak) veri alış-verişi sağlanmaktadır. Bu birimler arasında Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğü ilk olarak yer almaktadır. Dava ve soruşturma dosyalarının hazırlık aşaması sırasında gerek görülen sabıka, nüfus, pasaport, araç tescil, ehliyet ceza, silah ruhsat ve yurt dışı tahdit kayıtları gibi bilgi ve belgelerin ilgili kurumlardan istenmesi için gereken yazışmaların gereğinin yerine getirilebilmesi için günlerce beklenmesi yerine, UYAP sisteminden bu bilgi ve belgeler on-line olarak anında alınabilmesi için bir kısım çalışmalar tamamlanmış, bir kısım çalışmalar devam etmekte olup, bu sayede soruşturma ve davaların daha hızlı ve etkin olarak sonuçlanması sağlanmaktadır.

Uygulamalar, teşkilat veya birim bazında yapılan değişikliklerden etkilenmeden, aksamadan çalışmaya devam edebilmektedir.

Sistemde, kanunsuz suç ve ceza olmaz prensibine uygun olarak, güncel mevzuata göre karar verilmesini ve bu sayede yargıda birliği sağlayan her an güncellenen mevzuat ile içtihat, genelge, mütalaa, örnek karar, emsal yazı ve metinler, şablon yazılar gibi bilgi ve belgelerin yer aldığı bilgi bankası bulunmaktadır.

Adil, etik değerlere uygun, objektif, hızlı ve etkin tevzi işlemleri otomatik olarak yapılabilmektedir. Tevzi işlemleri, UYAP Kesinleştirme Kurulları tarafından belirlenen kriterler doğrultusunda otomatik olarak yapılmakta olup, dosyaların önceden hangi mahkemeye veya icra dairesine tevzi edileceği önceden bilinmesi ve müdahale edilerek değiştirilmesi mümkün değildir. UYAP’ta yapılan tevzi işlemleri ile ceza, harç ve diğer hesaplamalar insan unsuru olmaksızın otomatik olarak yapıldığından, personelin iş yükü azaltılmakta, emek, maliyet ve zaman kazancı sağlanmaktadır.

Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlüler ile ilgili tüm bilgiler etkin olarak izlenebilmekte ve yönetilebilmektedir. Herhangi bir suçtan aranan kişiler, tüm adli birimler tarafından anında görülebilmekte, adli sisteme kaydolan kişilerin, daha önce işledikleri suç, aldıkları ceza, kimlik ve adres bilgilerine mevzuat gereğince sahip oldukları yetkiler çerçevesinde UYAP kullanıcıları erişebilmektedir.

UYAP’tan önce günlerce hatta birkaç hafta boyunca adliye personelimizi meşgul eden ve bu esnada adliyedeki hizmetlerin aksamasına neden olan yıl sonu devirleri dakikalar mertebesinde otomatik olarak yapılabilmektedir. Yine mahkemelerce hazırlanan iş cetvelleri ve ADİS formları başta olmak üzere her türlü cetvel ve istatistikler saatler hatta günler yerine sadece bir kaç dakikada hazırlanabilmektedir.

Avukatların bürolarından yetkileri dâhilinde sistemdeki dava dosyalarına erişebilmeleri, inceleyebilmeleri ve suret alabilmeleri sağlanmaktadır. Avukatların bürolarından açık anahtar altyapısı (PKİ) ile yetkileri dahilinde sistemdeki dava dosyalarına evrak katabilmesi, yeni dava dosyası açabilmesi, harç ödeyebilmesi ile ilgili çalışmalar son aşamaya gelmiştir. Bugüne kadar UYAP sistemini kullanmak amacıyla başvuran 10.000 avukat için güvenlik sertifikası üretilerek kendilerine ulaştırılmış olup, bu sayede bürolarından işlem yapabilme imkanına kavuşmuşlardır. Ülke genelindeki avukatların UYAP’ı kullanma başvurularının barolar tarafından toplanarak iletilmesi halen devam etmektedir.

Avukatların ve vatandaşların dosyaları hakkında bilgi almaları artık çok kolaylaşmış ve adliyeye gitmelerine gerek kalmamıştır. Bu işlemlerin internet ortamından yapılması ile sadece avukat ve vatandaşın değil, kalem personelinin de çalışma zamanından tasarruf sağlanmaktadır. Vatandaşın ihtiyaç duyduğu belirli bilgilerin (örnek: dosya safahatı, duruşma günleri vb.) internet ortamında TC kimlik numarası ile ulaşılabilmeleri sağlanmaktadır.

Çalışanların, birimlerin ve adliyelerin iş yükünü gösterecek sorgulama ekranları mevcuttur. Bu şekilde birimler birbirileriyle kıyaslanabilmektedir.

Kullanıcılara internet erişimi, elektronik posta ve sanal tartışma imkânı verilmiş, ayrıca hâkim ve savcıların, yetkileri dâhilinde dosyalarına adliye dışından (VPN altyapısı ile) güvenli bir şekilde erişebilmeleri sağlanmıştır.

Netice olarak UYAP’ ın amacı, gerekli tüm teknolojik gelişmeleri kullanarak e-dönüşüm sürecinde hızlı, güvenilir, adil, verimli, şeffaf ve etik değerlere uygun bir yargılama mekanizması oluşturup e-Adaleti sağlamaktır.

UYAP kapsamında mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılıkları ve icra-iflas daireleri başta olmak üzere adlî ve idarî yargı birimleri, adli tıp kurumu, ceza ve infaz kurumları ve işyurtları ile Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı birimlerinin faaliyetleri genel olarak aşağıda verilmiş olan alt sistemler/işlevler/faaliyetler ile tanımlanmıştır.

Yargı Faaliyetleri; yargı ile ilgili birimler (savcılık, ceza ve hukuk mahkemeleri, idari yargı mahkemeleri, icra-iflas daireleri) tarafından gerçekleştirilen tüm faaliyetleri kapsamaktadır.

Ceza ve İnfaz Kurumu Faaliyetleri; ceza ve tutukevlerine gelen tutuklu/ hükümlülerin kaydedilmesi ve yerleştirilmesi, doktor muayenesi, kurum içinde/dışında takibi, idare ve disiplin kurulu işlemleri, ziyaretçi kabul ve kayıt işlemleri, firar ve vukuat işlemleri, emanet para ve depo bilgilerinin takibi, psiko-sosyal servis bürosu ile görüşme ve çalışmaları, yayınlarının takibi, telefon ile görüşme işlemleri, sevk ve nakil işlemleri, izin işlemleri, infaz durumunun takibi, tahliyesi ve Ceza ve Tutukevinden salıverilmesi, izleme kurulu işlemleri faaliyetlerinin otomasyon ortamında gerçekleştirilmesini kapsamaktadır.

Adli Tıp Faaliyetleri; Adli Tıp Kurum Başkanlığı, Adli Tıp Grup Başkanlıkları ve Adli Tıp Şube Müdürlükleri Faaliyetlerini kapsamaktadır.

İdari Kaynaklar Faaliyetleri; personel, malzeme, tedarik, finans, bütçe, döner sermaye, eğitim, demirbaş, üretim ile ilgili işlemleri kapsamaktadır.

Destek Hizmetleri Faaliyetleri; kütüphane, tabiplik ve lojmanlar ile ilgili faaliyetler başta olmak üzere destek birimlerini kapsamaktadır.

Ortak Hizmetler; Bilgi Bankası, internet (web), elektronik posta (e-mail), sanal tartışma (e-forum), elektronik imza (e-imza), mesaj servisleri, harici sistemlerle veri alış verişi ve arşiv hizmetlerini kapsamaktadır.

Doküman Yönetim Sistemi; fonksiyonel kapsamdaki uygulamalara girdi olarak gelen veya bu uygulamalar dahilinde kullanılmak veya dış birimlere gönderilmek üzere üretilen tüm evrakların elektronik ortamda üretimini, yönetimini, onay işlemlerinin gerçekleştirilmesini, iletimini, arşivlenmesini ve “full text search” ile içerik aranabilmesini sağlamaktadır. Doküman Yönetim Sistemi açık anahtarlama altyapısı kullanan “elektronik imza” ile çalışmaktadır.

Bu sistemlerden ilgi yazıda iddia edilen hususlarda sıklıkla bahsi geçen yargı faaliyetlerini oluşturan alt sistemlerden Cumhuriyet Başsavcılığı, Ceza Mahkemeleri, Hukuk Mahkemeleri, İdari Yargı ve İcra alt sistemlerinin biraz daha ayrıntılı olarak açıklamasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Cumhuriyet Başsavcılığı (CBS) Altsistemi

UYAP Cumhuriyet Başsavcılığı (CBS) altsistemi kapsamında, intikal eden şikayet ve ihbarların soruşturulması, soruşturmaların mevzuatta belirtilen şekilde yürütülerek sonuçlandırılması, mahkemenin verdiği nihai kararın incelenerek gerekirse temyiz edilmesi ve kesinleşen karar sonucunda infazın yerine getirilmesi faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

CBS altsisteminde, soruşturma süreci boyunca olayı aydınlatmak için ifade alma, bilirkişiye başvurma, arama yaptırma, tedbir koyma, gerekiyorsa sanığın tutuklanmasını talep etme gibi tüm soruşturma işlemleri yapılabilmektedir.

Dava sonrası mahkemeden gelen ilamlar, CBS tarafından cezaevine, kolluk kuvvetine ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilmektedir. İnfaz edilecek ilamlar için hazırlanan müddetnamede yapılan hesaplamalar, hükümlünün almış olduğu cezası, suçu, tekerrür sayısı, İnfaz Kanunun ilgili maddeleri göz önüne alınarak sistem tarafından otomatik olarak yapılmaktadır. Bu sayede karışıklık ve yanlış hesaplamalar ortadan kaldırılarak zaman kaybı önlenmektedir. Cezaevinden gelen koşullu salıverilme, vasi, hükümlü izin ve nakil taleplerini ilgili mahkemeye veya Adalet Bakanlığı’na göndermekte, bu birimlerden savcılığa gelen cevaplar da ilgili cezaevlerine iletilmektedir.

CBS altsisteminde, bu görevler dışında, savcılık kanalıyla gerçekleştirilen bütün yazışmalarda köprü vazifesi görerek Adalet Bakanlığı teşkilatı dâhilinde ve teşkilat ile diğer tüzel kişilikler arasında muhabereyi sağlamaktadır.

Yine CBS altsisteminde, adli yargı çevresindeki noterleri ve icra dairelerini denetleme fonksiyonları bulunmaktadır.

CBS altsisteminin diğer birimlerle ilişkisini gösteren şema için Ek-1’ e bakınız.

CBS Altsistemi aşağıda sunulmuş olan modüllerden oluşmaktadır.

Soruşturma İşlemleri Modülü

Soruşturma işlemleri modülü, yeni soruşturma dosyasının açılması ve dosya açılış bilgilerinin güncellenmesini, hukuk davası açma soruşturma aşaması kayıt işlemlerini, kabahat dosyası açılmasını, ek gözetim süresi işlemlerini, tutuklama/yakalama işlemlerini, nöbetçi savcılık işlemlerini, bilirkişi işlemlerini, talimat işlemlerini, ifade alınması işlemlerini, müzekkere yazılmasını, memur suçları ile ilgili işlemleri, tebligat işlemlerini, taraf işlemlerini, icra daireleri ve noterlerin denetlenmesini kapsamaktadır. Bu modül kapsamında yapılabilen tüm işlemlere ait sorgulama ve rapor ekranları ayrıca modül içinde yer almaktadır.

Tevzi Modülü

Tevzi Modülü, sisteme girişi yapılmış olan soruşturma dosyasının dağıtımının yapılması, dağıtıma tabi savcıların belirlenmesi, iddianame görüldü işlemlerini, başsavcı görüldü işlemlerini, tevzi listelerini ve bunlarla ilgili tüm raporları kapsamaktadır. Tevzi işlemi belirlenmiş ve sisteme tanımlanmış kurallara göre her savcıya olabildiğince eşit ve adil sayıda soruşturma dosyası verilecek şekilde sistem tarafından otomatik yapılmaktadır. Dağıtıma esas kriterlerin değeri sadece yetkili kullanıcılar tarafından değiştirilebilmektedir.

Kararlar Modülü

Kararlar Modülü, savcılıklar tarafından yürütülen soruşturma işleminin sonucunda varılan karar bilgilerinin sisteme işlenmesi ile ilgili ekranları içermektedir. İddianame ve ek iddianame bilgilerinin kaydedilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı ve ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı bilgilerinin kaydedilmesi, görevsizlik, yetkisizlik, fezleke işlemleri, dosya ayırma ve birleştirme, iddianame iadesine itiraz ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi işlemleri bu kapsamda yapılmaktadır.

Muhabere Modülü

Savcılıkların yapmış olduğu tüm muhabere işlemleri bu modülde gerçekleştirilmektedir.

Emanet İşlemleri Modülü

Emanet işlemleri, soruşturma aşamasında, soruşturma dosyası ile ilgili olarak emanete alınan eşyalar ile ilgili işlemleri kapsamaktadır. Zaptolunan eşya bilgisinin girilmesi, eşyanın dosya ile ilişkilendirilmesi, makbuz hazırlanması, emanete alınan eşyalar ile ilgili rapor ve listelerin alınması, emanete alınan paranın bankaya yatırılması, emanetler ile ilgili karar işlemleri, emanet eşyanın incelenmesi, emanet eşyasının müsaderesi işlemleri, emanet iade ve nakil işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Yasa Yolları ve Esas İşlemleri Modülü

Temyiz işlemleri, savcılık esas işlemleri, yetkisizlik ve görevsizlik ile gelen dosya işlemleri, olağanüstü yasa yolları ile ilgili işlemler bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

İlamat İşlemleri Modülü

İlam kaydedilmesi, toplama işlemleri, hapis ve para cezalarının infazı, ilamın kapatılması, ceza zaman aşımı işlemleri, tutukluluk ve firar işlemleri, hapis cezasının ertelenmesi, para cezasının hapse çevrilmesi, tebligat işlemleri, disiplin hapsi ve hapsen tazyik işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Ceza Mahkemeleri Altsistemi

Ceza yargısı, ceza mahkemelerinin, ceza hukuku alanındaki yargısal faaliyetleridir. Bu mahkemeler, ilk derece yargı yerleri olarak faaliyet gösteren sulh ceza mahkemeleri, asliye ceza mahkemeleri, ağır ceza mahkemeleri ve diğer özel ceza mahkemelerinden (çocuk mahkemeleri, icra ceza mahkemeleri, fikri ve sınai haklar ceza mahkemeleri, trafik mahkemeleri vb.) oluşmaktadır.

Genel ceza mahkemelerinin bir üst derece yargı mercii Yargıtay’dır. Ceza mahkemeleri, diğer mahkemelerle veya birimlerle ilişkilerini ve yazışmalarını Cumhuriyet Başsavcılığı üzerinden yapmaktadır.

Ceza Mahkemeleri altsisteminin diğer birimlerle ilişkisini gösteren şema için Ek-2’ e bakınız.

Caza Mahkemeleri Altsistemi, aşağıda sunulmuş olan modüllerden oluşmaktadır.

Hazırlık Modülü

Savcılıktan gelen iddianamenin değerlendirilmesi, dava dosyasının açılması, dava dosyası ile ilgili ilk işlemlerin yapılması, Yargıtay’dan bozma ile gelen dava dosyasının yeniden açılması, dava dosyasının yeni esas ile açılması işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Duruşma Modülü

Duruşma sonrası yoklama sonucunun girilmesi, duruşma zaptının hazırlanması, duruşma günü verilmesi, hâkimin not defteri, tahliye kaydının yapılması, tutuklama kaydının yapılması, dosyanın geçici gönderilmesi, yakalama kararının kaldırılması, dava listesinin hazırlanması/görüntülenmesi, duruşma listesi dışında duruşma zaptının hazırlanması, keşif heyetinin belirlenmesi, müzekkere hazırlanması, bilirkişi işlemleri, reddi hâkim işlemleri duruşma modülü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Talimat Modülü

Talimat tensip zaptının hazırlanması, talimat üst yazısı hazırlanması, gönderilen talimatların listelenmesi, talimat duruşma zaptının hazırlanması, duruşması yapılacak talimatlar listesi, talimatların listelenmesi, talimat akıbetinin sorulması, birime gelen talimatların listelenmesi işlemleri talimat modülü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Taraf/Vekil Modülü

Dosya taraf ve tanık işlemleri, yeni avukat bilgileri girişi, avukat kayıt/güncelleme işlemleri, vekaletnamesiz vekil kaydedilmesi, vekil adres bilgisi ekleme/güncelleme, hatalı kaydedilen vekilin silinmesi işlemleri taraf/vekil modülü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Karar Modülü

Suç ceza grubu ekleme/güncelleme, sanık bazında nihai kararın kaydedilmesi, tüm dosya üzerinden görevsizlik/yetkisizlik/birleştirme kararı kaydedilmesi, tüm dosya üzerinden verilen karar sonrası dosyanın gönderilmesi, ek karar bilgisinin kaydedilmesi, kesinleşme bilgisinin kaydedilmesi, tecilli ilamın infazı, Cumhuriyet Başsavcılığına ilam gönderilmesi, sarf ücreti hesapları, Yargıtay karar bilgisinin kaydedilmesi, dosya ayırma işleminin yapılması, savcılıktan mütalaa talebi yapılması işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tebligat Modülü

Tebligat arama, ilanen tebligat kaydının yapılması, yurt dışı tebligat için Bakanlığa üst yazı hazırlanması, posta birimine uyarı yazısı hazırlanması, tebligat zarf/davetiye hazırlanması, yurt dışındaki yabancılara tebligat hazırlanması, vekillikten azledilen vekillere tebligat hazırlanması ve tebligat posta tevdii-genel liste işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Temyiz Modülü

Temyiz formunun doldurulması, dava dosyasının Yargıtay’a gönderilmesi işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Raporlar Modülü

Ceza Mahkemeleri ile ilgili tüm raporlamanın yapıldığı modüldür.

İnfaz İşlemleri  Modülü

Ceza fişinin hazırlanması, emanet eşya müsadere/iade bilgisinin kaydedilmesi, harç tahsil müzekkeresi hazırlanması, tali karar fişi hazırlanması, infazın bila infaz geri istenmesi, müddetname hesabı işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tevzi Modülü

Uzmanlık türü girişi, değişik iş sıradan tevzi birimi girişi, yanlış tevzi girişinin silinmesi, taranmadan gelen kamu davası tevzi işlemleri, mahkeme tevzi listesi, tevzi dosya sorgulama, mahkeme türü, dava türü eşlemesi, değişik iş tevzi listesi işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Hukuk Mahkemeleri Alt Sistemi:

Medeni yargı, hukuk mahkemelerinin özel hukuk alanında göstermiş oldukları yargısal faaliyet şeklinde tanımlanabilmektedir. Medeni yargı, çekişmeli yargı ve çekişmesiz yargı olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır.

Medeni yargı, ilk derece mahkemeleri olarak faaliyet gösteren, Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Asliye Ticaret ve diğer özel hukuk mahkemeleri (kadastro, icra hukuk, iş, tüketici, fikri ve sınai haklar hukuk, deniz vb.) ile üst derece yargı yeri (yüksek mahkeme) olarak faaliyet gösteren Yargıtay aracılığıyla yerine getirilmektedir.

Hukuk Mahkemelerinde, davacı veya vekili dava açmak için tevzi bürolarına  başvurmaktadır ve ilk kayıtları burada yapılmaktadır. Mahkemenin belirlenmesi ile yeni açılan dava dosyasına sistem otomatik olarak bir esas numarası vermekte ve bir dosya numarası ile ilişkilendirilmektedir. Kamu hukuku davalarında ise savcılık hazırlık dosyasını hazırladıktan sonra sistem bu dosyayı otomatik olarak tevzi ederek görevli mahkemeye doğrudan göndermektedir. Kamu hukuku davaları ve diğer davalarla ilgili genel bilgiler sisteme önceden Savcılık ve tevzi bürosu tarafından girildiği için, yeniden bu bilgilerin girilmesine gerek yoktur.  İkinci aşama olarak mahkemesinde, gelen evrakın taranmak suretiyle veya elektronik ortamda sisteme katılması işlemi yapılır. Bu işlem manuel sistemde gerçekleştirilen evrakların dosyanın içine konulmasına denk gelmektedir.

“Dava Açılış İşlemleri”nin tamamlanmasından sonra yargılamaya başlanabilmesi için tensip zaptı hazırlanmakta ve ilk duruşma günü belirlenerek, taraflara tebligat yapılmaktadır. Daha sonra ilk duruşma belirlenen günde yapılacak ve duruşmada yapılması gereken bütün işlemler ve alınan kararlar serbest metin biçiminde sisteme girilmektedir. Duruşmada alınan ara kararda yer alan bilgiler ve kararlar daha sonra sisteme görev olarak aktarılabilmektedir. Bu işlem her duruşma için tekrarlanır. Böylece alınan kararların yapılıp yapılmadığının takibi ve gerekli işlemler sistem üzerinden kolayca yapılmakta ve takip edilmektedir.

Örneğin ara karar kapsamında bilirkişi çağrılmasına karar verilmiş ise sistem bilirkişi işlemlerini başlatmakta ve ilgili kullanıcının iş listesine bu işi gerçekleştirmesini sağlayacak iş tanımını atamaktadır. Duruşmada nihai karar verildikten sonra karar işlemleri başlamaktadır. Karar dava bazında girildikten sonra taraf bazında da alınan kararlar girilerek kararların takibi , seri davalarda, tek bir işlemle otomatik olarak kararlarının işlenmesi sağlanmaktadır.

Karar işlemlerinden sonra yasal süre içerisinde temyiz başvuruları yapılırsa temyiz işlemleri başlamaktadır. Başvuru sonrasında temyiz gönderme işi, iş listesine düşerek takibi kolayca yapılabilmektedir. Eğer başvuru yapılmazsa kesinleştirilme işi iş akışından iş listesine düşmektedir. Dosya Yargıtay’a gönderildikten sonra gelen Yargıtay sonuçları, iş listesine gelmekte ve buradan Yargıtay kararına göre bozma veya onama işlemleri yapılmaktadır. Bozma ise iş akışı üzerinden dava tevzi biriminin iş listesine, onama ise ilgili mahkemenin iş listesine gönderilmektedir.

Değişik iş dosyaları da tevzi edildikten sonra dava dosyalarına benzer bir iş akışı süreci izlemektedir. Değişik iş tevzisi yapılırken sistem benzer başvurular olup olmadığının kontrolünü yapabilmektedir. Ancak kullanıcı isterse kendisi de bu kontrolü geliştirilmiş bir arama ekranından yapabilir ve mükerrer açılışları engelleyebilmektedir.

Talimat işlemlerinde ilgili mahkeme talimatı yazıp gönderme işlemini yapınca, iş akışı bunu ilgili tevzi birimine uyarı gönderilmektedir. Talimat evrakı sistem üzerinden gelmişse talimatı alan adliyenin tevzi biriminde, gönderilen talimatların daha önce girilmiş  hiçbir bilgisinin yeniden girilmesine gerek yoktur. Talimat tevzisi tek tek yapılabildiği gibi, topluca da yapılabilmektedir. Talimat tevzi edildikten sonra talimatı gönderen mahkemeye iş akışı üzerinden talimatın tevzi edildiği mahkeme bilgisi gönderilmekte ve bundan sonraki yazışmaların ilgili mahkeme ile yapılması sağlanmaktadır. Talimat gönderen mahkeme talimat masraflarını gönderirken posta bilgilerini sisteme girmekte ve sistem posta gönderme kaydı ile talimatı ilişkilendirmektedir. Böylece talimat masrafları takibi birimler arasında kolayca yapılabilmektedir.

Hukuk Mahkemeleri alt sisteminin diğer birimlerle ilişkisini gösteren şema için Ek-3’ e bakınız. Hukuk Mahkemeleri Alt sistemi, aşağıda sunulmuş olan menülerden oluşmaktadır.

Tevzi Menüsü

Hukuk Mahkemelerinde açılacak dosyaların ilgili mahkemelere dağıtılması işlemi bu menü kapsamında gerçekleştirilmektedir. Dosyaların mahkemelere dağılımı önceden belirlenmiş ve sisteme tanımlanmış kurallar çerçevesinde her mahkemeye eşit olarak dağıtım yapılacak şekilde sistem tarafından otomatik yapılmaktadır.

Tevzi menüsü dava açılış harçlandırma işlemi, seri dava açılış harçlandırma işlemi, dava tevzi işlemi, görevsizlik/yetkisizlik nedeniyle gelen dosyanın tevzi edilmesi, sistem dışından gelen bozma, görevsizlik/yetkisizlik, birleştirme dosyalarının tevzi edilmesi, tek mahkemeli dava tevzi işlemi, tevzi bürosu olmayan adliyelerde tevzi işlemi, tevzi sorgulama, taraf kaydetme, uzman mahkeme bilgilerinin kaydedilmesi, tevzi formu oluşturma, tevzi birimleri tanımlama, tevzi esas numarası düzenleme, tevzi dağılım ekranı, seri dava açılış harçlandırma ve tevzi işlemi, tevzi biriminde talimat sorgulama, sistem dışından gelen talimat yazısının tevzi edilmesi işlemlerini kapsamaktadır.

Dosya Menüsü

Dosya Menüsü kapsamında, dava dosyası ile ilgili işlemlerin gerçekleştirildiği modüldür. Dosyanın aranması, dosyanın başka mahkemeye gönderilmesi veya başka mahkemeden dosya istenmesi, dosya ayrıntı bilgilerinin görülmesi, derdest dosya açılması, çalışılacak talimat dosyasının seçilmesi, yanlış girişi yapılan dosyanın silinmesi, karar numarasının güncellenmesi, dosyanın hakime atanması, seri dava ile ilgi işlemler, dosya numarasının güncellenmesi, adli sicil kaydının sorgulanması, adli tıptan rapor istenmesi işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Dava Açılış Menüsü

Dava Açılış Menüsü kapsamında, dava açılış bilgilerinin girilmesi, bozma nedeniyle gelen dosyaya esas no verilmesi, dava açılış bilgileri güncellenmesi, dava tensip zaptının hazırlanması, dava miktarının güncellenmesi, tevzi dağılımı ile ilgili sorgular, iade-i muhakeme nedeniyle dosyanın yeniden açılması, taraf vekil işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Taraf Vekil İşlemleri alt menüsünde, dosyaya taraf ve tanık kaydedilmesi, kaydedilmiş olan taraf ve tanık bilgilerinin güncellenmesi, avukat bilgilerinin girilmesi ve güncellenmesi, vekil adres bilgisinin eklenmesi ve güncellenmesi, hatalı kaydedilen vekilin silinmesi işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Tebligat Menüsü

Tebligat zarf/davetiye hazırlanması, tebligat sonucunun kaydedilmesi, posta birimine uyarı yazısı hazırlanması, yurt dışı tebligat için bakanlığa üst yazı hazırlanması, yurt dışındaki yabancılara tebligat hazırlanması, vekillikten azledilen vekillere tebligat, ilanen tebligat kaydının yapılması, ilan tarihinin kaydedilmesi, tebligat posta tevdi – yeni liste oluşturma, tebligat arama, posta işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Duruşma İşlemleri Menüsü

Dava listesinin hazırlanması/görüntülenmesi, duruşma zaptının hazırlanması, duruşma günü verilmesi, duruşma günleri için kullanılan takvim için tanımlama işlemleri (öğle tatilinin tanımlanması, resmi tatillerin tanımlanması gibi), reddi hakim işlemleri, dava dosyası ile ilgili keşif işlemleri (keşif gününün verilmesi, keşfe katılacakların belirlenmesi, keşif sonucunun kaydedilmesi), bilirkişi işlemleri (bilirkişi görevlendirmesinin yapılması, bilirkişi teslim tutanağının hazırlanması, sisteme bilirkişi eklenmesi, bilirkişi aramasının yapılması, bilirkişinin inceleme işleminden vazgeçmesi, bilirkişi grubu ve listesinin oluşturulması, bilirkişiye verilen dosyaların takibi), ara karar bilgilerinin girilmesi, duruşma bilgilerinin girilmesi ve tutuklama kaydının yapılması bu menüde yapılmaktadır.

Müzekkere Menüsü

Müzekkere modülü, dava dosyası ile ilgili yapılan yazışmaların ele alındığı ve gerçekleştirildiği menüdür..

Talimat Menüsü

Talimat işlemlerinin gerçekleştirildiği modüldür. Yurt içi ve yurt dışı talimat yazılarının yazılması, talimatların posta işlemleri, gelen talimatların dosyasına kaydedilmesi, talimatların listelenmesi ve durumunun takip edilmesi, talimatın yerine getirilmesi işlemleri bu menü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Karar Menüsü

Nihai karar bilgilerinin kaydedilmesi, gerekçeli karar evrakının hazırlanması, ek karar evrakının hazırlanması, seri dava karar bilgilerinin kaydedilmesi, vakıf kararlarının tescil edilmesi, kesinleşme şerhinin kaydedilmesi, karar talep bilgilerinin kaydedilmesi, ara kararının yazılması, dosya birleştirme işleminin gerçekleştirilmesi, dosya tefrik işlemleri bu menü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Harç/Masraf Menüsü

Dava dosyası ile ilgili harç ve masrafların hesaplanması, taraflardan tahsil edilmesi, tahsilat ile ilgili belgelerin hazırlanması, iptal işlemleri ve tahsilat/reddiyat işlemleri ile ilgili sorgulamaların yapılması bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Temyiz Menüsü

Dava dosyasının temyiz edilerek bir üst mahkemeye gönderilmesi ve üst mahkeme tarafından verilen karar bilgilerinin kaydedilmesi ile ilgili işlemler bu menü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tereke Menüsü

Tereke tutanağının hazırlanması, tereke idare memuru ataması, tereke tespit ve teslim tutanağı, taşınmaz mal girişi, banka hesabı tanımlama, miras paylaştırma, satış ilanı hazırlama, satış talep ve banka bilgilerinin girilmesi, satış ve alıcı bilgilerinin girilmesi, izaleyi şüyu tevzi tablosu, banka hesap hareketleri raporu, bilirkişi tevzi tablosu hazırlama, tahsilat işlemi, reddiyat işlemi, tahsilat/reddiyat sorgulama, bilirkişi yemin tutanağının hazırlanması işlemleri bu menü kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Vezne Menüsü

Dava dosyasında taraflardan alınan harç/masraflar ile ilgili tahsilat, reddiyat ve iade işlemlerinin gerçekleştirildiği menüdür.

Raporlar Menüsü

Hukuk Mahkemeleri kapsamında gerçekleştirilen tüm işlemler ile ilgili raporlamanın yapıldığı menüdür.

İdari Yargı Altsistemi:

İdari Yargı alt sistemi genel olarak, idari uyuşmazlıklardan dolayı İdare Mahkemesine, vergi uyuşmazlıklarından dolayı Vergi Mahkemesine dava açılması, dava süresince dosya ile ilgili işlemleri, karar verilmesi, gerekiyorsa temyiz edilmesi işlemleri ile Bölge İdare Mahkemesi’nin 2.derece olarak incelediği dava işlemleri ve 4483 nolu yasadan kaynaklanan Memur davaları faaliyetlerinin otomasyon ortamında gerçekleştirimini kapsamaktadır.

İdari Yargı Alt Sistemi kapsamında işlemler aşağıda listelenen durumlarda başlatılabilmektedir:

İdari Uyuşmazlıklardan dolayı şahsın veya kurumun uyuşmazlık nedeni kurum hakkında İdare Mahkemesine dava açması,

Vergi Uyuşmazlıklardan dolayı şahsın veya kurumun uyuşmazlık nedeni kurum hakkında Vergi Mahkemesine dava açması,

4483 Memur Muhakematı Kanunundan dolayı Bölge İdare Mahkemesi’ne dava açılması,

İdare veya Vergi Mahkemesindeki dava dosyalarının Bölge İdare Mahkemesi’ne gelmesi üzerine Bölge İdare Mahkemesi’nin itiraz mercii olarak görev yapması.

İdari Yargı Altsistemi aşağıda sunulmuş olan modüllerden oluşmaktadır.

Hazırlık Modülü

İlk inceleme listesinin ve tutanağının hazırlanması, dosyanın havale edilmesi ve bu işlemler ile ilgili raporların alınması bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Bilgi Girişi Modülü

Dosya ile ilgili notların, dava özet bilgilerinin girilmesi, dava bilgilerinin güncellenmesi, taraf/avukat işlemleri, gün verilmesi ile ilgili parametre bilgilerinin girişi bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Karar Modülü

Avukatlık ücretinin hesaplanması, görüşme tutanağının hazırlanması, ara karar, gerekçeli karar işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tebligat Modülü

Dava dosyasından gönderilecek tebligatların hazırlanması, bu tebligatlar ile ilgili posta işlemleri, yurt dışına gönderilecek tebligatların hazırlanması işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Bilirkişi Modülü

Bilirkişi arama, sisteme bilirkişi ekleme, bilirkişi görevlendirmesi, bilirkişi teslim tutanağının hazırlanması, bilirkişi raporunun kaydedilmesi, bilirkişi görevden çekilme dilekçesinin kaydedilmesi, rapor teslim etmeyen bilirkişiye tebligat yazılması, bilirkişi incelemesinden vazgeçilmesi, bilirkişi görevlendirmesine bilirkişi eklenmesi, bilirkişi listesi oluşturma, bilirkişi dosya takibi sorgulama, bilirkişi damga vergisi ve stopaj listesinin alınması bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Keşif-Duruşma Modülü

Keşif günü verilmesi, keşif heyetinin belirlenmesi, keşif erteleme tutanağının hazırlanması, duruşma günü verilmesi, duruşma listesi ve duruşma tutanağının hazırlanması işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Dosya Modülü

Çalışılacak dosyanın seçilmesi, dosyanın başka birime gönderilmesi, başka birimden dosya istenmesi, dosya ayrıntı bilgilerinin görüntülenmesi işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

İtiraz/Temyiz Modülü

Dosyada verilen karara yapılan itiraz ve dosyanın bir üst mahkemeye gönderilmesi işlemleridir. İtiraz temyiz ilk inceleme listesi, ilk inceleme tutanağı, kesinleşme şerhinin kaydedilmesi bu kapsamda gerçekleştirilmektedir.

Talimat Modülü

Talimat işlemlerinin gerçekleştirildiği modüldür. Talimat yazısının yazılması, gönderilen talimatların listelenmesi, talimatların akıbetinin izlenmesi gibi talimat ile ilgili tüm işlemler bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Harç Masraf Modülü

Dosya ile ilgili harç masraf işlemlerinin yapıldığı modüldür. Harç masraf hesaplamasının yapılması, reddiyat ve iade hesaplamalarının yapılması, banka hesaplarının tanımlanması, harç tahsil müzekkeresinin hazırlanması ve bu işlemler ile ilgili raporlar bu kapsamda gerçekleştirilmektedir.

Raporlama Modülü

İdari Yargı faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen tüm işlemlere ait raporların alındığı modüldür.

İcra Altsistemi

Tarafların icra dairelerine sunmuş olduğu sözlü ya da yazılı beyanlarla icra takibi başlatılmakta ve ilgili mahkemelerden gelen ve talep edilen işlemler yapılabilmektedir.

İcra Hakimliklerinde bakılan tüm davalar için ilgili İcra Dosyası gönderilmekte, Sulh hukuk mahkemelerinden gelen izale-i suyu kararlarına istinaden gerekli satış işlemleri ve Asliye Ticaret mahkemelerinin vermiş olduğu iflas kararlarının uygulanması ile gerekli işlemler yapılabilmekte ve ilgili mahkemelerin istemiş oldukları dosya gönderme işlemleri otomasyon dahilinde yapılabilmektedir.

Bağlı bulunan birim içindeki ve dışındaki icra dairelerinden sistem üzerinden ilgili dosyalar ile ilgili bilgi istenebilmekte, talimat ile ilgili gerekli işlemler talep edilebilmekte ve talimat dosyası açılabilmektedir. Bakanlık merkezindeki sistemden, personele ilişkin bilgiler istenmekte ve gönderilmektedir. İcra Tetkik Merciinden yed-i emin ve taleplere ilişkin tevzii bilgileri istenmekte ve gönderilmektedir.

İcra Dairelerinde işlemleri yapılan Harç/Masraf işlemleri otomasyon dahilinde dosya açılışı sırasında alınmakta, ilgili harç oranları sistemde tanımlanıp sistem tarafından otomatik hesaplanmaktadır. Dosya hesabı işlemleri tek bir işlemle gerçekleştirilmektedir.

İcra Altsisteminin diğer birimlerle ilişkisini gösteren şema için Ek-4’ e bakınız.

İcra Altsistemi aşağıda sunulmuş olan modüllerden oluşmaktadır.

Dosya Açılış İşlemleri Modülü

Takip talebinde bulunan avukat ve şahıs tevzi ön bilgilerin kontrolü (tevzi birimi tarafından girilmiş bilgilerin kontrolü), dosya açma işlemi (çek, poliçe, kontrat, senet, diğer alacak bilgilerinin girilmesi), ilam bilgisinin girilmesi, çek ve alacak kalemi güncelleme, senet ve alacak kalemi güncelleme, poliçe ve alacak kalemi güncelleme, kontrat ve alacak kalemi güncelleme, diğer alacak ve alacak kalemi güncelleme, ilam bilgisinin güncellenmesi, dosya vekil işlemleri, elektronik ortamda gelen takip taleplerinin kaydedilmesi ve tevzi edilmesi işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Dosya İşlem Modülü

İcra dosyası ile ilgili işlemler bu modül kapsamında gerçekleştirmektedir. Detaylı dosya arama, tensip talebi ve karar bilgi girişi, taraf bilgilerinin güncellenmesi, tebliğ edilen evraklar ile ilgili itiraz bilgilerinin girilmesi, tebliğ edilen evraklara yapılan itirazların karar bilgilerinin girilmesi, icra dosyası kapatma, dosyanın durum bilgilerinin güncellenmesi, dosyanın yenilenmesi, ilamın infaz bilgilerinin girilmesi, dosya tefrik işlemleri, teminat bilgisinin girilmesi, teminat mektubunun kabulü için İcra Tetkik Mercine (İ.T.M.’ye) sorgu yazısı hazırlanması, icra dairesine verilen teminatın iadesi, teminat mektubunun paraya çevrilme yazısının hazırlanması, ilamla gelen teminatın iadesi yazısının hazırlanması, kefil bilgilerinin girilmesi, mehil vesikası işlemleri, takibe esas meblağın taksitlendirilmesi, temlik bilgisinin girilmesi, aciz belgesinin hazırlanması, dosya arama ve iptal, dosya güncelleme, kefil bilgileri güncelleme, taksitlendirmenin güncellenmesi ve iptali, dosya taraf durum bilgilerinin güncellenmesi, mehil vesikası verilmiş dosyaların sorgulanması, alacak kalemi güncelleme işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Harç Ve Kasa İşlemleri Modülü

İcra dosyası ile ilgili harç/masraf işlemleri bu modül kapsamından gerçekleştirilmektedir. Bu işlemler; dosya hesabının yapılması, harç/masraf makbuzunun hazırlanması, tahsilat yapılması ve tahsilat makbuzunun hazırlanması, reddiyat yapılması ve reddiyat makbuzunun hazırlanması, kasa ile ilgili sorgulamalar, harç masraf makbuzu, reddiyat ve tahsilat iptalleri, banka işlemleri, tahsilat ve reddiyatların yapılması, toplu olarak bu işlemlerin gerçekleştirilmesi.

Mal Modülü

Taşınır bilgisinin girilmesi, taşınmaz bilgisinin girilmesi, taşıt bilgisinin girilmesi, maaş bilgisinin girilmesi, hesap bilgisinin girilmesi, diğer mal bilgisinin girilmesi, dosyadaki mal bilgileri güncelleme ve iptal işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Rehin İşlemleri Modülü

Rehin kaydının girilmesi, rehin bilgileri görüntülenmesi, rehin bilgilerinin güncellenmesi, rehin mal ilişkisi güncelleme, rehin iptali işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Haciz İşlemleri Modülü

Haciz kaydının girilmesi, diğer haciz ve rehin bilgilerinin girilmesi, diğer haciz ve rehin bilgilerinin güncellenmesi, haciz kaydının girilmesi, dosya alacağına haciz işlemleri, haciz mal ilişkisi güncelleme, haciz iptali, haciz bilgileri görüntülenmesi, haciz mal ilişkisi güncelleme, malın takdir edilen kıymetinin girilmesi, haczedilmiş malın kıymet takdirinin güncellenmesi, kıymet takdir tutanağının hazırlanması, haczedilmiş malın kıymet takdiri itiraz bilgilerinin girilmesi/güncellenmesi, istihkak iddiası bilgilerinin girilmesi, istihkak iddiası bildirilmesi, istihkak iddiasından vazgeçme bilgilerinin girilmesi, istihkak iddiası kararı hazırlama, yed-i eminlerin haczedilmiş malla ilişkilendirilmesi, malın yed-i eminden çıkartılması, yed-i emine muhtıra yazısı hazırlanması ve haciz işlemleri ile ilgili yazıların hazırlanması, gönderilmesi işlemlerini kapsamaktadır.

Satış İşlemleri Modülü

İhale katılımcısı bilgilerinin girilmesi, satış kararının hazırlanması ve satış için yer, gün, saat belirlenmesi, satış ve alıcı bilgilerinin girilmesi, sıra cetvelinin oluşturulması, sıra cetvelinin güncellenmesi, ihalesi kesinleşen malın kayıt ve tescil yazısı hazırlanması, vergi borcunun girilmesi, satış kesinleşme bilgilerinin girilmesi, satışın düştüğü bilgisinin girilmesi ve ilgili yazıların hazırlanması, satış sonrası yazısı hazırlanması, genel satış yazılarının hazırlanması, satışı yapılmış malların vergi dairesi makbuz bilgilerinin girilmesi, satışlara ait KDV beyanname bildirimi raporu alma, ihale teminatından kesilecek miktarın hesaplanması, sıra cetveline diğer borçların girilmesi, vergi borcu sorgu yazısının hazırlanması, kiracı bilgilerinin girilmesi, taşınmazın imar durumu bilgilerinin girilmesi, ihale bilgilerinin güncellenmesi ve ihalenin iptal işlemleri, ihale katılımcısı bilgilerinin sorgulanması, iptal edilmesi, satış ve alıcı bilgilerinin sorgulama, güncellenme ve iptal işlemleri, satış ile ilgili dosya sorgulamaları, dosyadaki düşmüş satış bilgilerinin görüntülenmesi, satış ile ilgili dosya bazlı sorgulamalar bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Talimat Modülü

Talimat işlemlerinin gerçekleştirildiği modüldür. Yurt içi ve yurt dışı talimat yazılarının yazılması, talimatların posta işlemleri, gelen talimatların dosyasına kaydedilmesi, talimatların listelenmesi ve durumunun takip edilmesi, talimatın yerine getirilmesi işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tebligat Modülü

İcra dosyası kapsamında gerçekleştirilen tebligat işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir. Tebligatın hazırlanması, tebligat sonucunun kaydedilmesi, posta birimi ile ilgili işlemlerin gerçekleştirilmesi, yurt dışı tebligat işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tevzi İşlemleri Modülü

İcra dosyalarının tevzi edilmesi işlemi belirlenmiş kurallara göre sistem tarafından yapılmaktadır. Avukatlara kota uygulaması gerçekleştirilmektedir. Bir avukat için çalışacağı icra dairesi belirlenmekte ve belirlenmiş kotadaki dosya sayısı dolana kadar ilgili avukat belirlenmiş icra dairesi ile çalışmaktadır. Belirlenen kotanın dolmasından sonra ilgili avukatın başka bir icra dairesine tevzisi yapılmaktadır. Kota uygulamasının yanı sıra belirlenmiş periyotlara göre de avukatın çalışacağı icra dairesi belirlenebilmekte ve bu sürenin dolması sonucunda avukatın çalışacağı icra dairesi tekrar belirlenmektedir.

Dosya tevzi ön bilgilerinin girilmesi ve dosya tevzi  işleminin yapılması, adliye bazında avukatların kurumların çalışacakları icra dairelerinin ve dosya tevzi yöntemlerinin belirlenmesi, tevzi parametreleri ile ilgili bilgi girişleri, çeşitli kriterlere göre yapılan tevzi işlemlerinin sorgulanması bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

İflas İşlemleri Modülü

İflas idare memur adayları seçim işlemleri, iflasın kapatılması veya kaldırılmasının bildirilmesi yazısının hazırlanması, iflas kararının bildirilmesi, tasfiye kararının hazırlanması ve sisteme aktarılması, iflas idare memurları seçim işlemleri, iflas idare memurları bildirim yazıları hazırlanması işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Bilirkişi İşlemleri

Bilirkişi arama, sisteme bilirkişi ekleme, bilirkişi görevlendirmesi, bilirkişi teslim tutanağının hazırlanması, bilirkişi raporunun kaydedilmesi, bilirkişi görevden çekilme dilekçesinin kaydedilmesi, rapor teslim etmeyen bilirkişiye tebligat yazılması, bilirkişi incelemesinden vazgeçilmesi, bilirkişi görevlendirmesine bilirkişi eklenmesi, bilirkişi listesi oluşturma, bilirkişi dosya takibi sorgulama, bilirkişi damga vergisi ve stopaj listesinin alınması bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tefrik İşlemleri Modülü

İcra dosyası ayıma işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Tanımlar Modülü

Tüm tanımlama işlemlerinin yapıldığı modüldür. Alacak kalemlerinin tanımlanması, mezat salonu işlemleri, alacak kalemlerinin girilmesi gibi tanımlama işlemleri bu modül kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Raporlar-Sorgular Modülü

İcra altsisteminde gerçekleştirilen tüm işlemler ile ilgili raporlama ve sorgulamanın yapıldığı modüldür.

UYAP canlı bir organizma yapısında dizayn edildiği için yapılan ve yapılmayan her işlem bir başka birimi tetiklemekte veya engellemektedir. Sisteme girilen bilgilerin doğru ve tutarlı olması aynı zamanda sistemin de tutarlı olması demektir.

İDDİALAR HAKKINDAKİ CEVAPLAR VE GÖRÜŞLER:

Yukarıda sunulan ayrıntılı UYAP bilgilendirmesinden sonra Derneğiniz tarafından ilgi yazıda belirtilen iddialarınız hakkındaki Başkanlığımızın cevapları ve görüşleri bir bütün olarak aşağıda belirtildiği gibidir:

İddia:

UYAP, 2992 sayılı Yasa kapsamında bile Adalet Bakanlığınca (Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca) yürütülemez. Anılan Yasanın 22/A ve özellikle de 22/A-i maddesi (Adalet Bakanlığının merkez teşkilatı içerisinde yardımcı birim olarak kurulan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı yönünden) böyle bir yetki ve görevi içermemektedir. Bilgi İşlem Dairesi, Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatının otomasyon ve bilgi işlem sisteminin yürütülmesini sağlayabilir. Mahkemeler ve savcılıklar, “yargısal konularda” Bilgi İşlem Dairesinin gözetim ve sorumluluğu kapsamındaki bir proje kapsamında faaliyet gösteremez. Çünkü mahkemeler ve savcılıklar, Adalet Bakanlığının ne teşkilatı ne de taşra teşkilatıdır ve olması da düşünülemez.

Cevap:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “mahkemelerin bağımsızlığı” başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, (idareler tarafından) genelge gönderilemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunulamayacağı kesin bir şekilde hükme bağlanmıştır.

Anayasanın 140. maddesinde hakimler ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı oldukları yine Anayasanın 144. maddesinde Hakim ve savcıların görevlerini; kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere (hakimler için idari nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetleme; görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini, hal ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturmanın, Adalet Bakanlığının izni ile adalet müfettişleri tarafından yapılacağı, Adalet Bakanlığının yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevleri dışında Hakimler ve savcıların üzerinde denetim ve gözetim yetkisinin olduğu, yoruma ihtiyaç bırakılmadan, açık şekilde belirtilmiştir.

Girişte de izah edildiği üzere, UYAP’ın amacı, Anayasanın 141/son maddesinde yargıya görev olarak verilen davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasıdır. Bilgi teknolojilerini kullanan UYAP’ ın yargılama masraflarını azalttığı ve yargıya hız kazandırdığı açıktır. Yukarıda bahsedilen hususlar bunu çok açık bir şekilde ispatlamaktadır.

UYAP projesi kapsamında yürütülen tüm faaliyetler (projenin analiz, tasarım, kodlama, test, işletime geçiş ve yaygınlaştırma aşamaları da dahil olmak üzere) Anayasanın 138. maddesi gözetilerek mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına uygun olarak yürütülmüştür.

Anayasanın 113. maddesinde bakanlıkların kurulmasının, kaldırılmasının, görevlerinin, yetkilerinin ve teşkilatının kanunla düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

2992 Sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2. maddesinde sayılan  Adalet Bakanlığının görevleri arasında, kanunlarda kurulması öngörülen mahkemeleri açmak ve teşkilatlandırmak, ceza infaz ve ıslah kurumları, icra ve iflas daireleri gibi her derece ve türdeki adalet kurumlarını planlamak, kurmak ve idari görevleri yönünden gözetim ve denetimini yapmak ve geliştirmek, adalet hizmetleriyle ilgili konularda, gerekli araştırmalar ve hukuki düzenlemeleri yapmak bulunmaktadır. UYAP’ın Adalet Bakanlığı ve bakanlığın kanunen kurulmuş merkez birimi olan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmesi de bu çerçevede değerlendirilmek zorundadır.

2992 Sayılı Kanunun 22/A maddesinde, Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının görevleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

a) 12 nci maddenin (c) bendinde belirtilen konular hariç olmak üzere, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşların ilgili birimleriyle iş birliği yaparak bilgi işlem sistemini kurmak, işletmek, bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, bunlara ait hizmetleri ilgili birimlerle birlikte yürütmek; bilgi işlem projeleri ile ilgili olarak Bakanlık birimleri arasında koordinasyonu ve işbirliğini sağlamak.

b) İlgili birimlerle işbirliği yaparak bu birimlerin derlediği hukuki mevzuatı, yüksek mahkemelerin içtihatlarını, bilimsel yayınları, Ülkemizin üyesi olduğu uluslararası kuruluşlarca yapılan düzenlemeleri, yargı yetkisi tanınan uluslararası mahkemelerin kararlarını ve gerekli görülen diğer konuları değerlendirerek bilgi işlem ortamına aktarmak ve kullanıcıların hizmetine sunulmasını sağlamak.

c) Bilişim teknolojisindeki gelişmelere uygun olarak daha etkin ve verimli bilgi, belge ve iş akışı düzenini kurmak, buna yönelik yazılımları üretmek veya sağlamak.

d) Bakanlık görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası kapsamda, sistemlerarası çevrim içi ve çevrim dışı veri akışını ve koordinasyonu sağlamak.

e) Eğitim Dairesi Başkanlığı ile işbirliği yaparak merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarda bilgisayar kullanacak personelin eğitimini sağlamak.

f) Bilgi işlem standartlarının belirlenmesi ve gelişiminin izlenmesinde, bilgi işlem makinelerinin ve yazılımının kullanılmasında diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği yapmak.

g) Gelişen bilişim teknolojisini izlemek ve bunların Bakanlık bünyesine aktarımı konusunda görüş ve önerilerde bulunmak.

h) Görev alanına giren konularda, mevzuat yetersizliğine ve aksaklığına ilişkin inceleme ve araştırmalar yaparak Bakanlığa önerilerde bulunmak, tüzük ve yönetmelikler hazırlamak, genelge düzenlemek.

i) Bilgi işlem müdürlükleri ile birlikte mahkemeler ve diğer ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak bilgi işlem sisteminin etkin ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak.

j) Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.

Bu maddeden anlaşılacağı üzere; Adalet Bakanlık Merkez Teşkilatı birimi olan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına, bilgi işlem sistem(ler)ini kurmak, işletmek, bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, bunlara ait hizmetleri ilgili birimlerle birlikte yürütmek; bilgi işlem projeleri ile ilgili olarak Bakanlık birimleri arasında koordinasyonu ve işbirliğini sağlamak görevi verilmiştir. Diğer taraftan, bilgi, belge ve iş akışı düzenini kurmak, buna yönelik yazılımları üretmek veya sağlamak, bilgi işlem müdürlükleri ile birlikte mahkemeler ve diğer ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak bilgi işlem sisteminin etkin ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak görevi açık bir şekilde verilmiştir.

UYAP’ta yürütülen faaliyetler kapsamında, ilgi yazınızda belirtilenin aksine yargılama faaliyetlerinde hakim ve Cumhuriyet savcılarına, vicdani kanaatlerine göre karar vermeleri hususunda hiçbir şekilde müdahale edilmemektedir. UYAP Anayasa’nın 140 ve 144. maddeleri ile 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunun 5. maddesinin 3 ve 4. fıkralarında belirtilen “hâkim ve Cumhuriyet savcılarının idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı oldukları ve görevlerini; kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere (Hakimler için idari nitelikteki genelgelere) uygun bir şekilde tamamen idarî ve usulî işlemler boyutunda yürütülmektedir.

İddia:

UYAP’ın bağımsız, yürütmenin etkisi, yönetimi ve yönlendirmesi altında olmayan bir üst/yüksek kurulca işletilmesi ve bunun için ivedilikle mevzuat çalışması yapılması gerekirken Adalet Bakanlığı merkez teşkilatı kapsamında yer alan, görevli personeli Adalet Bakanlığı personeli olan ve dolayısıyla sıfat ve görevleri ne olursa olsun Adalet Bakanına bağlı bu görevliler ve ayrıca ilgili firma tarafından sistemin işletilmesine devam edilmektedir.

Cevap:

Anayasa ve ilgili kanunlardaki görev, yetki ve sınırlamalar çerçevesinde UYAP’ı yürüten Adalet Bakanlığı ve onun 2992 Sayılı Kanununun 22/A maddesi ile kurulmuş merkez teşkilatı birimi olan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının yerine, bu projenin bağımsız, tarafsız ve yürütme organı etkisi, yönetimi ve yönlendirmesi altında olmayan bir üst/yüksek kurulca işletilmesi gerektiği iddiasının, ilgi yazınızda da vurgulu bir şekilde belirtildiği üzere yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

İlgi yazınızda bahsedilen yargı organlarının etki ve baskı altına alınması, kuşatılması, mahkemelerin bağımsızlığı ve soruşturmanın gizliliği ilkelerinin ihlal edilmesi kesinlikle söz konusu değildir. Bu şekilde dayanaksız bir ithamın, aynı yaklaşım mantığı çerçevesinde UYAP’ın yönetiminin bağımsız bir kuruma devredilmesi halinde de ileri sürülebilecektir.

Gelişmiş ülkelerde kamu bilişim sistemlerinin güvenliği, bu amaç için kurulmuş kurum veya kuruluşlar tarafından denetlenmektedir. Örneğin Almanya’da İçişleri Bakanlığına bağlı Bilgi Güvenliği Kurumu (BSI) tüm kamu kurumlarının bilişim sistemlerini bilgi güvenliği açısından denetlemekte ve denetim sonuçlarını kamuoyuna açıklamaktadır. Türkiye’de de bilişim sistemlerinin güvenliğinin artırılması için benzer yapılanmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Asıl bu tür çözümler için çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Anayasanın 140/7 maddesine göre hâkim ve savcı olup da adalet hizmetindeki idari görevlerde çalışanlar, hakimler ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidirler. Bunlar, hakimler ve savcılara ait esaslar dairesinde sınıflandırılır ve derecelendirilirler, hakimlere ve savcılara tanınan her türlü haklardan yararlanırlar.

Anayasanın 144 maddesine göre Adalet Bakanlığı, mahkemelere de idari nitelikte genelge gönderebilmekte ve bunların uygulanıp uygulanmadığını denetleyebilmektedir. Ancak bu yetki, hakimlerin vicdani kanaatlerine göre hüküm vermelerine engel olamaz. Savcılıkların yaptığı işlemler hususunda kanuna ve hukuka uygun nitelikte genelgeler gönderebileceği açıktır.

Yargı hizmeti, devletin temel görevlerinden biridir. Adaletin temel prensiplerinden biri yargı hizmetlerinin hızlı, güvenilir ve etkin olmasıdır. Bu proje, yargılama fonksiyonunun amacına ulaşmasını, hakim ve savcıların görevlerini hızlı ve etkin bir şekilde yerine getirilmesine katkıda bulunacaktır.

Yine Anayasanın 140/6 maddesinde ve 2802 Sayılı Kanunun 5. maddesinin son fıkrasında hakimler ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı oldukları belirtilmektedir. Aynı maddede Adalet Bakanının, yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler hariç olmak üzere hakim ve savcılar üzerinde gözetim hakkını haiz olduğu hüküm altına alınmıştır.

Dayanağını Anayasa ve ilgili Kanunlardan alan Adalet Bakanlığı ve onun merkez teşkilatı birimi olan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen UYAP, 2006/124 sayılı Bakanlık Genelgesi ile ülke genelinde uygulanmaya devam edilmektedir. Bu genelgenin kanuna ve hukuka aykırı bir yönü bulunmamaktadır. UYAP’ın idari nitelikte bir uygulama olduğu dikkate alındığında Anayasanın 144. maddesi gereğince tüm hakim ve savcılar tarafından uygulanması gereken bir idari işlemler bütünüdür ve hakimlerin vicdani kanaatlerine göre hüküm vermelerine engelleyen, kanun ve hukuka aykırı herhangi bir yönü bulunmamaktadır.

UYAP’ın Adalet Bakanlığı ve bakanlığın kanunen kurulmuş merkez birimi olan Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmesi, Anayasanın 141/4 maddesinde yargıya verilen davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması görevinin yerine getirilmesi olup yasaldır ve aynı zamanda da hukukîdir.

İddia:

Yargı organları, Adalet Bakanlığı birimleri ve vatandaşlar tarafından da kullanılan bu sistemin yönetimi, Adalet Bakanlığı’na aittir. Bu nedenle sistemde yer alan yargıç ve savcılar dâhil tüm kullanıcılara ait “her türlü kullanıcı şifreleri de” dâhil tüm veriler/bilgiler ve belgeler, Adalet Bakanlığı’nın erişimine/ulaşımına açıktır.

UYAP ile Adalet Bakanlığına, yargı organlarının tüm işlemlerine erişim ve tüm faaliyetlerinden bilgilenme olanağı yaratılması, yargı organlarının etki altında tutulmasına da yol açabilecek niteliktedir. Ayrıca sistemin tüm gizli soruşturmalara da erişim olanağı yaratması, soruşturmaların gizliliğini ve tarafsız olarak yürütülmesini de engellemeye yol
açabilecektir. Yine Adalet Bakanlığınca sistemdeki verilerde teknik olarak değişiklik yapılabilmesinin mümkün olması karşısında, yargısal işlemler yönünden doğabilecek kuşkular da giderilemeyecektir. Üzerinde değişiklik ve düzeltme yapılan tüm karar taslakları bile, sistem yönetimi tarafından izlenebilmektedir. Sistemin tüm güvenliği Adalet Bakanlığına aittir. Bu kapsamda Adalet Bakanlığı sistem ve sistemdeki veriler konusunda tek söz sahibidir. Hatta bundan hareketle UYAP üzerinden gerçekleştirilen internete erişimi de Bakanlığın izin verdiği ölçüde kısıtlı olarak yapılabilmektedir. Sonuçta yargısal faaliyetler, yürütme organının “kapsama, denetim ve müdahalesine açık” bir alanda gerçekleştirilmiş olmaktadır.

Cevap:

UYAP, çok katmanlı, WEB tabanlı ve elektronik imza altyapısına uygun şekilde merkezi mimaride tasarlanıp JAVA platformunda gerçekleştirilmiş bir bilgi sistemidir. Başta hâkim ve Cumhuriyet savcıları olmak üzere tüm kullanıcıların UYAP’a girmesine imkân verecek kullanıcı adı doğrulama mekanizması bulunmaktadır. Kullanıcıların etki alanı ve portal giriş şifreleri UYAP veritabanında kriptolu olarak tutulmakta olup, hiçbir sistem yöneticisi (admin) tarafından dahi görüntülenmesi, elde edilmesi ve çözülmesi mümkün değildir.

Kişilerin kendilerine verilen şifreleri kaybetmeleri halinde, yeni şifrelerin verilmesi işlemleri kişilerin imzalı yazılı başvuruları üzerine yapılmakta ve kişi bilgileri belirlenmiş teyit mekanizması ile onaylandıktan sonra şifre değiştirme işlemi gerçekleştirilmektedir. Ancak bu şifre ile sisteme giriş mümkün değildir. Kullanıcı bu şifreyi kullanmak istediğinde karşısına şifre değiştirme ekranı gelir ve kullanıcı ancak ilk şifrenin dışında başka yeni bir şifre girmesi halinde sisteme giriş yapabilmektedir. Kullanıcıların şifrelerinin değiştirildiği zaman ve değiştiren kişi bilgileri sürekli olarak sistemde kayıt (log) altına alınmaktadır. Ayrıca bütün kullanıcıların kendi şifrelerini yalnızca kendilerinin resetlemesine olanak sağlayacak yapı oluşturulmuş ve test aşamasındadır.

Türk Ceza Kanunun 135. maddesinde “Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir”, 136. maddesinde “Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır”, 137. maddesinde “Bu suç bir kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır” hükmü yer almaktadır.

Türk Ceza Kanunun 243/1 maddesinde “Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren ve orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir”, 244/2’inci maddesinde “Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” ve 244/3’üncü maddesinde “Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.” hükümleri yer almakta olup, kanunda belirtilen bu hükümler bilgi sistemlerine gerekli korumayı sağlamakta ve kanuna aykırı fiil ve eylemleri cezalandırmaktadır.

“Adalet Bakanlığı Bilgi Sistemlerinin İnternet Üzerinden Gelecek Tehlikelerden Korunması ve Veri Güvenliğinin Sağlanmasında Uyulacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile bilişim sistemlerindeki verileri korumaya yönelik mevzuat çıkaran tek kamu kurumu olan Adalet Bakanlığı, bu yönetmelik ile bütün kullanıcıların, mutlaka kendilerine ait “Kullanıcı Adı” ve “Şifre”sini kullanması gerektiğini ve kurum çalışanının kullanıcı adı ile yapılan işlerdeki tüm sorumluluğun kullanıcı adı kullanılan kurum çalışanına ait olacağını, hiçbir kullanıcının kendi kullanıcı adı ve şifresini başkaları ile paylaşamayacağını düzenlemiştir.

09.02.2006 tarih ve 124 sayılı UYAP Uygulamaları Genelgesine göre her kullanıcı, kullanıcı adı ve şifresinin gizliliğinden sorumlu olduğundan, üçüncü kişilerin eline geçmesi nedeniyle oluşabilecek her türlü hukukî ve cezaî sorumluluk kendisine ait olacaktır.

UYAP 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununda öngörülen nitelikli elektronik sertifika altyapısı üzerine kurulmuştur. Bilgi ve belgelerin son hali, değişmez ve güvenli bir şekilde veritabanında saklanmakta, yetkisiz erişimlere izin verilmemektedir. Siteme katıldıktan sonra gerekli onay mekanizmasından geçen bilgi ve evraklar kesinleşir ve artık sisteme giren veya katan kişiler tarafından dai değiştirilmesi mümkün değildir.

Dosyalardaki tüm evrak ve belgeler, elektronik ortama aktarıldığından dosyaların arşivlemesi elektronik ortamda yapılmakta, başta hâkim ve Cumhuriyet savcıları olmak üzere UYAP kullanıcılarının sistemdeki dosyalara erişimi daha hızlı, kolay ve güvenli bir şekilde olmaktadır. Güvenlik ve gizlilik ilkesi doğrultusunda bu dosyaların sadece ilgili personel tarafından görülmesi sağlanmaktadır.

UYAP’taki elektronik imza sayesinde verilerin uluslararası standartlarca kabul edilen kimlik doğrulama, yetkilendirme, iletişim güvenliği güvenlik ilkeleri sağlanmaktadır:

Kimlik Doğrulama (Authentication): Kimlik doğrulamanın en güvenilir yolu elektronik imzanın kullanılmasıdır. Bunun haricinde şifre veya sertifika da kullanılabilir. Ancak şifrenin öğrenilebilmesi, kırılması veya tahmini mümkün olması ve sertifikanın da kopyalanması mümkündür. E-imzanın kopyalanması veya taklit edilmesi mümkün olmayıp ancak fiziksel olarak (harici medya olduğu sürece) çalınması ve PIN kodunun da bilinmesi gerekir. UYAP’ta tüm bu metotlarla kimlik doğrulama imkânı vardır. Etki Alanı (Domain) ve Uygulama (Application) için kullanıcı adı ve şifre (user/pass) ile şifre politikaları (complexity-karışıklık, length-min. Asgari uzunluk, history-geçmiş şifreler) belirlenmekte ve kullanılmaktadır. Internet üzerinden dış kullanıcıların Sanal Özel Ağ (Virtual Private Network-VPN) ile güvenli tünellerden gelirken, sertifika ile kimlik doğrulanmakta, ayrıca etki alanı ve uygulama şifreleri (hatta sertifikayı yükleme şifresi dâhil) ile 4 katmanlı bir güvenli kimlik doğrulama hizmeti verilmektedir.

Yetkilendirme (Authorization): Kimliği doğrulanmış kullanıcının ne yapabileceğinin sınır ve kapsamını tayin eder. UYAP’ta, bir avukat, hâkimin gördüğü bilgilere erişemeyeceği gibi vatandaş da sadece tarafı olduğu dosyalardaki sınırlı bilgilere erişebilmektedir. Bu UYAP’ın en temel özelliğidir. Yani her kullanıcı ancak kendisine tanımlanan rolün gereğini yapabilmektedir.

İletişim Güvenliği: İletişim alt yapısı üzerinden, güvenli bir yolla gelmek gerekir ki en yaygını VPN ve algoritma olarak da 3DES kullanılmaktadır. Gerek intranet yapısında gerekse entegrasyon projelerinde (örneğin MERNİS) bu yapı vardır. Burada karşılıklı router’lar ortak bir sertifika ile anlaşırlar ve bilgiler dışardan dinlense bile anlaşılamaz.

UYAP Fonksiyonel Mimarisi, yargı yönetimi (Cumhuriyet başsavcılığı, hukuk mahkemeleri, ceza mahkemeleri, idari yargı birimleri, ceza infaz kurumları, icra daireleri ve adli tıp), idari kaynaklar/idari yönetim (personel, malzeme ve üretim, finans, tedarik, eğitim), ortak uygulama yönetimi (e-posta, internet veri bankası, sanal tartışma,), destek hizmetler yönetimlerinden (kütüphane, arşiv, tabiplik) oluşmaktadır.

Özellikle vurgulamak gerekir ki, bütün bu modüllerin sistemde oluşturdukları veriler ile bu verilerin bağlantıları birbirinden ayrı sistemlerde tutulmaktadır. Sistemde oluşturulan belge/dokümanların ilişkileri ORACLE veritabanında tutulmaktadır. İlgi yazıda belirtilenin aksine veritabanı yöneticisi, UYAP kullanıcısı tarafından oluşturularak sisteme önceden kaydedilmiş olan bir belgeyi/dokümanı görüntüleyememektedir. Oluşturulan dokümanlar, doküman saklama sisteminde (Content Manager) kompleks bir şekilde tutulmaktadır. Doküman saklama sistemi yöneticileri, sisteme kaydedilen dokümanlara sistem tarafından otomatik olarak atanan ID numarasını görebilmekte ancak dokümanın içeriğini görememektedir. Bu nedenle sistemdeki bilgi ve belgeler sadece kullanıcı seviyesinde yetkileri dahilinde kişiler tarafından görülebilmektedir. Aynı şekilde UYAP sisteminde ilgililerce oluşturulan taslaklara ancak kendileri erişebilmektedir.

Diğer taraftan, bir dosyada hangi bilgi/belgelere kimlerin baktığı, dosya bazında kayıt altına alınmaktadır. Sisteme giren kullanıcıların kullanıcı adı, hangi birimden bağlandığı, bağlantı saati, ayrılma saati, MAC adı, bilgisayar adı, IP numarası, hangi yetki rol ile bağlandığı bilgileri ile, sisteme bağlandıktan sonra yapılan işlemin türü, hangi tarih ve saatte yapıldığı, hangi birimin hangi dosyasında yapıldığı ve değiştirilen bilginin eski ve yeni hali sistemde tutulmaktadır. Dosya bazında yapılan ekleme, değiştirme ve silme işlemleri ile evrakların görüntülenmesi kayıtlarına dosyanın ait olduğu mahkemenin veya savcılığın hakim ve savcıları erişebilmektedir. Kural dışı erişimlerin 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerinde düzenlenen suçları oluşturacağı kuşkusuzdur. Sistem bu tip kanun ihlallerini devamlı surette takip etmekte olup, bu tip ihlalleri tespit etme ve rapor edebilme güç ve yeteneğine sahiptir.

Uygulama tarafında kullanıcıların sadece yetkileri olan uygulamalara, ekranlara ve veriye erişimleri mümkün olabilmektedir. Bunun sağlanabilmesi için öncelikle personel görevlendirme mekanizması kullanılmaktadır. Hangi kullanıcının hangi birimde ve hangi rol ile çalışabileceği yetkili kişiler tarafından (Bakanlık Birim Amirleri (kendi birimleri için), Adalet Komisyonları, Cumhuriyet Başsavcılıkları, Adli Tıp Kurumu ve Grup Başkanlıkları, Ceza ve İnfaz Kurumu Müdürlükleri) belirlenmektedir.

Özellikle belirtmek gerekir ki, kullanıcılar sadece yetkileri dâhilindeki uygulamayı açabilmektedir. Kullanıcı uygulamaya bağlandıktan sonra işlem yapabileceği ekran ara yüzleri kendisi için belirlenmiş roller ile sağlanmaktadır. Kullanıcıya sisteme hangi birimden ve hangi roller ile bağlandığı bilgisine göre önceden belirlenmiş ekran ve menüler gelmektedir. Mesela savcılıktan bağlanan bir soruşturma savcısının menüsüne gelen ekranlar ile savcılıktan bağlanan soruşturma katibinin ekranına gelen menü aynı değildir. Yine uygulama tarafında kullanıcı sadece bağlandığı birime ait bilgileri görebilir ve bunlar üzerinde işlem yapabilir. Savcılık tarafında durum biraz daha farklıdır, burada dosyalar savcılarındır ve sadece atanmış Cumhuriyet savcısı ve katipleri tarafından bu dosyalar üzerinde işlem yapılabilir. Bir hakime veya Cumhuriyet savcısına ait bir dosya kapak bilgileri dışında ancak dosyaya bakan Cumhuriyet savcısı veya hakim tarafından izin verildiğinde (dosya gönderme işlemi) başka bir hakim veya savcı tarafından görülebilmektedir.

Yine belirtmek gerekir ki, uygulama katmanında bir çok yetkilendirme yapılmaktadır. UYAP sistemindeki verilere uygulama ekranlarını kullanmadan erişmek için doğrudan “Veritabanına (Database)” ve aynı zamanda “Doküman Saklama Sunucusuna (DSS)” yönetici olarak erişim gerekmektedir. Sistemdeki veri büyüklüğü dikkate alındığında veritabanı yöneticilerinin dahi uygulama ekranlarını kullanmaksızın Doküman Saklama Sunucusundaki (DSS) belge ve dokümanlara ulaşması mümkün değildir.

Uygulama yazılımları ve veri tabanı mimarisini çok iyi bilen veritabanı yöneticileri dahi sistemde saklanan verileri anlamlı olarak elde edemezler. Asıl dava dokümanlarının bulunduğu DSS sisteminde çok yüksek sayıda dokuman bulunmakta olup sistem kendi içinde bu dokümanları özel isimlerle saklamaktadır. Bu isimler sadece yazılımın kendisinin bildiği çok uzun olan karakter dizilerinden oluşmaktadır. Bu nedenle merkezi sistem yönetim ekranları üzerinden bu tür bilginin alınması mümkün olmamaktadır.

UYAP projesinde görev alan bütün personel, çok ciddi güvenlik soruşturmalarından geçirilerek görevlendirilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri ile kamu ve sivil kurumlar için bilişim ve savunma sistemleri alanlarında güncel teknolojileri kullanarak entegre çözümler üreten ve yüksek güvenlik önlemlerini uygulayan Havelsan A.Ş. ile çalışılmaktadır. Havelsan A.Ş., AQAP 160, AQAP 2110, SW CMM Seviye 3, TS-EN-ISO 9001: 2000 ve AS91000 güvenlik ve kalite belgelerine sahiptir. Yüklenici firma Havelsan A.Ş.’de çalışan teknik personel çok kritik askerî projelerde de görev alabilecek nitelikte olup UYAP sisteminde görev alan Havelsan A.Ş. mühendislerinden kritik görevde çalışanların birçoğu askeri projelerde, Yargıtay, Yüksek Seçim Kurulu ve Adli Sicil Genel Müdürlüğü projelerinde görev almışlardır.

Yukarıda izah edildiği gibi, yöneticisi farklı Veritabanından elde edilebilecek bilgilerden yararlanarak ulaşılabilecek dokuman ID leri kullanarak yine yöneticisi farklı Doküman Saklama Sistemi’nden (DSS) elde edilen belge ve dokümanlara ulaşabilme ihtimaline dayanılarak, ilgi yazıda belirtildiği gibi yürütme organının mahkemeleri ve Cumhuriyet savcılıklarını kuşatması ve yargısal işlemlerin etki altında gerçekleştirilmesine neden olunması hükmüne varmanın hukukî, mantıkî, bilimsel ve teknik bir dayanağı bulunmamaktadır.

İlgi yazıda belirtilenin aksine, bakanlık tarafından sağlanan internet hizmetinin, uygulama yazılımlarının kullanılması ve yargı bağımsızlığıyla bir ilgisi bulunmamaktadır. UYAP merkezinden verilen internet hizmeti etkin ve hızlı kullanılması açısından proxy sunucuları üzerinden verilmektedir. Proxy sunucularında uygulanan kısıtlama, mahkeme kararlarına dayalı yasaklı siteler ve sistem kaynakları açısından güvenli olmayan sitelerle sınırlıdır. Bilgi sistemlerinin güvenliğini sağlamak için dünyada geçerli standartlar çerçevesinde, merkezi internet dağıtımı yapılan ve kullanıcı profili bilgisayar mühendisi veya bilgisayar operatöründen temel bilgisayar eğitimi almamış farklı eğitim seviyesindeki kullanıcıları olan sistemlerde güvenlik nedeniyle güvensiz sayfaların erişiminin kontrol altında tutulması zorunluluktur. UYAP gibi 30.000 iç ve 40.000 dış kullanıcısı olan devasa bir sistemde bu tedbirler alınmadan güvenli bir sistem yönetimi mümkün değildir.

İddia:

UYAP ile, yargıç ve savcıların idari yönden Adalet Bakanlığına bağlılığını öngören ve çok eleştiri toplayan Anayasa hükmünün bile ilerisine geçilerek, bu sistemle tüm yargı organlarının işlem ve faaliyetleri Adalet Bakanlığı’nın tekelinde toplanmış, ayrıca bu sistem, yürütme organının erişimine ve yönetimine de terk edilmiştir.

Cevap:

UYAP sistemi başta yargısal işlemler olmak üzere tüm fonksiyonları elektronik ortama aktararak yürütülmesi işlemini, rol, yetki ve görev bağlamında fonksiyonel olarak paylaştırılan bir metodla yürütülmekte, yetkinin derinliğine (görme, ekleme, silme ve değiştirme) göre bu bilgi sisteminin farklı katmanlarına farklı seviyelerde erişilebilmekte olup tüm yargı organlarının işlem ve faaliyetlerinin Adalet Bakanlığı tekelinde olduğu iddiası doğru ve isabetli bir yaklaşım değildir.

Aynı adliye içerisinde olan Cumhuriyet savcılığı birimleri ile mahkemelerin, sahip oldukları bilgi sistemleri birbirlerine tamamen açık olmadığı gibi, kendi kullanıcılarına açık olduğu şekliyle sistem yöneticilerine dahi açık olmadığı yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Keza Yargıtay ve Yüksek Seçim Kurulu bilgi sistemleri UYAP sisteminde olmasına rağmen işin ihalesi başta olmak üzere tüm yetkiler ve karar alma süreçleri bu kurumlar nezdindeki idarî ve teknik yetkililer tarafından yönetilmektedir. Dolayısıyla sistemdeki tüm yetkinin Adalet Bakanlığına ait olduğu ve bu kapsamda sistem ve sistemdeki veriler üzerinde tek söz sahibi olduğu iddiası doğru değildir.

UYAP, 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununda öngörülen nitelikli elektronik sertifika altyapısı üzerine kurulmuştur. Bilgi ve belgelerin son hali, değişmez ve güvenli bir şekilde veritabanında saklanmakta, yetkisiz erişimlere izin verilmemektedir. Sisteme katıldıktan sonra gerekli onay mekanizmasından geçen bilgi ve evraklar kesinleşir ve artık sisteme giren veya katan kişiler tarafından dahi değiştirilmezler.

İlgi yazıda belirtildiği gibi UYAP, ulusal bir yargı ağı projesi olup mahkemeleri, savcılıkları, icra dairelerini, ceza infaz kurumlarını, adli tıp birimlerini, bakanlık idari birimlerini kapsamakta ve Yargıtay ve belirli ölçüde Yüksek Seçim Kurulu gibi yüksek yargı organları ile Adli Sicil ve MERNİS bilgi sistemleri ile tam entegre olarak çalışmaktadır. Bu sebeple UYAP’ın analiz ve tasarım çalışmalarında, başta Anayasa ve kanunlar olmak üzere yürürlükteki mevzuatın yargı bağımsızlığına ilişkin ilkeleri dikkate alınmış ve mesleğinde gerekli kıdem ve tecrübeye sahip, konusunda uzman ve fiilen adli ve idari yargıda görev yapan hâkim ve Cumhuriyet savcılarından oluşan UYAP kesinleştirme kurulları (hukuk, ceza, idari yargı kesinleştirme kurulu) ile bu husus sürekli olarak takip edilmiştir.

Son olarak, yukarıda da izah edildiği gibi, Adalet Bakanlığının UYAP sistemini yönetmesi, tamamen anayasa ve kanunlar çerçevesinde kendisine verilen yetki, görev ve sorumlulukları kapsamındadır.

Talep:

Bu nedenlerle diğer yasal yollara başvurmadan önce, bu projenin mevcut yapısıyla uygulanmasına ivedilikle son verilmelidir.

Cevap:

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne giriş sürecinde yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin belirlendiği “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar” 2003/5930 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) revize edilerek 24 Temmuz 2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

Başbakanlığın Birlikte Çalışabilirlik Esasları konulu 2005/20 sayılı Genelgesinde “e-Dönüşüm Türkiye Projesi Kısa Dönem Eylem Planı, 4/12/2003 tarih ve 25306 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2003/48 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile hayata geçirilmiştir. Genelgede, kamu kurum ve kuruluşları arasında etkin ve güvenli bilgi paylaşımı amacıyla birlikte çalışabilirliğe imkan sağlayan güvenli bir altyapı kurulmasının önemi vurgulanmış ve kamu kurumlarınca uygulanan ya da hazırlık çalışmaları sürdürülen çevrimiçi (on-line) hizmetlerin etkin şekilde sunulabilmesi için işbirliği ve bilgi paylaşımını sağlayacak böyle bir altyapının kurulması, Eylem Planı’nın temel önceliklerinden biri olarak kabul edilmiştir.” denilmektedir.

Yukarıdaki geniş bakışın Türk Yargı Sistemi açısından gereği UYAP ile yapılmaktadır. Bugün itibarıyla 106 ağır ceza merkezi, 251 mülhakat adliyesi, 21 Bölge İdare Mahkemesi, 455 Ceza İnfaz Kurumu, 5 Adli Tıp Kurumunda kullanıcılar çevrim içi (on-line) olarak UYAP Sistemini kullanmaktadır. Yargıtay’da, Cumhuriyet savcılıklarında, mahkemelerde ve icra dairelerinde ve diğer birimlerde sisteme girilmiş toplam dosya sayısı 21.000.000’u aşmıştır. 2007 yılı sonu itibariyle UYAP üzerinden çalışmayan birimin kalmayacağı planlanmaktadır.

Ocak 2007 itibariyle başta Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerde olmak üzere adli ve idari yargı birimlerinin pek çoğunda tüm mahkemelerde, savcılıklarda, icra müdürlüklerinde defterler ve kayıtlar “Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adlî Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik” 88. maddesi uyarınca (Bilgisayar kullanan Cumhuriyet başsavcılığı, mahkeme kalemleri ve bunlara bağlı birimlerde; bilgisayar kullanılarak tutulan kayıtlarla ilgili defterler ve kartonlar bir yıllık deneme süresinin bitiminden sonra tutulmaz. Bilgisayarın bir yıllık deneme süresinin yıl içine rastlaması hâlinde, defter ve kartonlar o yılın sonuna kadar tutulur. Bilgisayarla tutulan kayıtlar manyetik ortamda saklanır.) fiziki ortamdan kaldırılarak elektronik ortamda tutulmaktadır.

Ayrıca Anayasanın 125. maddesinde “Yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.” denilmektedir.

Ancak buna rağmen UYAP’ın durdurulması halinde, cumhuriyet başsavcılığı birimlerindeki hazırlık, muhabere, esas, talimat, emanet eşya, ilamat, yakalama ve infaz; mahkeme ve icra dairelerinde, fiziki defter tutulması bırakılığından kalem hizmetleri ile vezne ve tevzi işlemleri tamamen duracaktır. Diğer taraftan icra dairelerindeki kasa hesapları yapılamayacak, ceza infaz kurumlarında tutuklu hükümlü nakilleri ve emanet para hesapları yapılamayacaktır. Ayrıca dosya oluşturma ve resmi yazışmalar UYAP üzerinden gerçekleştirildiğinden, sistemde arşivlenen bilgi, belge, resmi yazı ve dosyalara ulaşılamayacaktır,...vb Bu durum adalet hizmetlerinde tam bir kaos yaşanmasına neden olacaktır.

Ayrıca Adalet Bakanlığı merkez birimleri tarafından kullanılan, Doküman Yönetim Sistemi, Avrupa Birliği Bilgi Sistemi, Bilgi İşlem Bilgi Sistemi, Birim Bütçe/Bütçe Bilgi Sistemi, Ceza İşleri Bilgi Sistemi, Eğitim Bilgi Sistemi, Personel Bilgi Sistemi, Hukuk İşleri Bilgi Sistemi, İdari Mali İşler Bilgi Sistemi, Kanunlar Bilgi Sistemi, Lojman Bilgi Sistemi, Malzeme ve Tedarik Bilgi Sistemi, Muhasebe Bilgi Sistemi, Sağlık Bilgi Sistemi, Savunma Sekreterliği Bilgi Sistemi, Teftiş Kurulu Bilgi Sistemi, Teknik İşler Bilgi Sistemi, Tutuklu/Mahkûm Bilgi Sistemi, Uluslararası Hukuk Bilgi Sistemi, Yayın İşleri Bilgi Sistemi duracaktır. Bu bilgi sistemlerinin taşra birimleri ile bilgi alış verişi ve entegrasyonu kesilecektir.

UYAP’ın uygulamasının durdurulması halinde yukarıda anlatıldığı üzere yargı organlarının ve Bakanlık merkez birimlerinin bugüne değin elektronik arşivine taşıdığı verilere erişememesi nedeniyle telafisi güç hatta imkânsız zararlara neden olacaktır.

Son olarak, yukarıda da izah edildiği gibi, Adalet Bakanlığının UYAP sistemini yönetmesi, tamamen anayasa ve kanunlar çerçevesinde kendisine verilen yetki, görev ve sorumlulukları kapsamındadır.

Ali KAYA

Hâkim

Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

Ekler: 4 adet çizim.

.../01/2007 Tetkik Hakimi    : İ. BAYMAN

.../01/2007 BaşkanYrd.        : M. KIRICI

Ek-1 Cumhuriyet Başsavcılığı Altsisteminin Diğer Birimlerle İlişkisi

Ek-2 Ceza Mahkemeleri Altsisteminin Diğer Birimlerle İlişkisi

Ek-3 Hukuk Mahkemeleri Altsisteminin Diğer Birimlerle İlişkisi

Ek-4 İcra Altsisteminin Diğer Birimlerle İlişkisi