ADALET BAKANLIĞI İLE BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI ARASINDA VERİ ERİŞİM,
PAYLAŞIM VE KULLANIM ESASLARINA DAİR PROTOKOL İMZALANDI

Adalet Bakanlığının merkez birimlerinin iş süreçlerini hızlandırmayı, güvenilirliğini arttırmayı ve kurumu kâğıtsız ortama taşımayı hedefleyen bir bilgi sistemi olan UYAP’ın en önemli önceliklerinden biri de yargı birimleriyle diğer kamu kurum ve kuruluşları arasındaki bilgi ve belge alış verişini elektronik ortama taşıyarak ara süreçleri ortadan kaldırmak, bilgi ve belge alışverişini daha hızlı gerçekleştirirken iş gücü, zaman ve emekten tasarruf sağlamaktır. Bu hedef doğrultusunda İmzalanan bu Protokolün en önemli amacı ise; Adalet Bakanlığı ile yargı birimlerinin ve Gümrük Müsteşarlığının mevzuatla belirlenen görevlerini daha hızlı ve etkin bir şekilde yerine getirebilmelerinin sağlanması amacıyla UYAP ve Gümrük Müsteşarlığı Bilgi Sistemleri arasında sağlanacak veri iletişim bağlantısı ile mevzuat çerçevesinde verilere karşılıklı olarak güvenli bir ortamda doğru ve hızlı bir şekilde erişilmesini, bunların paylaşılmasını ve kullanılmasını sağlamaktır. Protokolün diğer bir amacı ise, UYAP Kurum Portalı üzerinden sunulan dava ve icra dosyalarına Gümrük Müsteşarlığının mevzuat çerçevesinde erişimini ve kullanımını temin etmektir.


Protokolün imzalanmasıyla birlikte Gümrük Müsteşarlığının bildireceği yetkili kişiler, kurumun tarafı olduğu UYAP’ta kayıtlı dava ve icra dosyalarına ilgili mevzuat çerçevesinde erişebilecek ve dosyaların örneğini alabilecektir. Protokolle öngörülen elektronik ortamda bilgi ve belge alış verişi ise her iki tarafta teknik çalışmalar tamamlandıktan sonra gerçekleşecektir. Elektronik ortamda bilgi ve belge alışverişi karşılıklı olacaktır. Bunun sonucu olarak Gümrük Müsteşarlığının tarafı olduğu dosyalar daha hızlı şekilde sonuçlanacaktır. Verilerin erişiminde, paylaşımında ve kullanılmasında Anayasa, uluslararası sözleşmeler, kanun ve diğer mevzuatta yer alan kişisel verilerin korunmasına özel hayatın ve soruşturmanın gizliliğine uyulacaktır. Bu anlamda protokol, hizmetlerin elektronik ortamda sunulacağı e-Devlet Kapısı Projesinin bir bağlantısıdır.

Bu Protokol ile e-Devlet hedefi çerçevesinde önemli bir adım atılmış olup kâğıt ortamında yapılan bürokratik işlemlerin ortadan kaldırılması, bilgi ve belge alışverişinin çevrimiçi (on-line) elektronik ortamda gerçekleştirilmesiyle birlikte işlem, hizmet ve dava sürelerinin kısalması mümkün olacaktır.

UYAP kapsamında sağlanan entegrasyonlar sonucu Adli Sicil Bilgi Sistemi’nden sabıka kayıtları, MERNİS’ten nüfus kayıtları, Adres Kayıt Sistemi’nden adres kayıtları, POLNET’ten ehliyet kayıtları, araç kayıtları UYAP üzerinden yargı birimlerince otomatik olarak anında alınabilmektedir. Keza kolluk kuvvetleri tarafından aranan (hakkında yakalama emri ya da tutuklama kararı bulunan) kişilerin sorgusu doğrudan UYAP’tan yapılabilmektedir. UYAP ile Yargıtay Bilgi Sistemi arasında temyiz incelemesi yapılacak olan dosyaların sistem üzerinden gönderilmesi ve geri dönüşü sağlanmaktadır.

UYAP kapsamında geliştirilen Avukat Bilgi Sistemi (http://avukat.uyap.gov.tr/portal_giris.html) aracılığıyla avukatlara ve Vatandaş Bilgi Sistemi (http://vatandas.uyap.gov.tr/portal_giris.html) ile vatandaşlara internet üzerinden on-line yargı hizmeti sunulmaktadır. Yine Vakıfbank’tan Avukat Portalı vasıtası ile avukatların internet üzerinden dava açmaları sırasında sistem tarafından hesaplanan harçların avukatın internet hesabından ödenebilmesi, PTT’den postaya gönderilmiş olan tebligat bilgi ve neticelerinin sorgulanabilmesi sağlanmıştır. ÖSYM ile yapılan protokolle hakimlik başvurularının online yapılması, sonuç bilgilerinin online gönderilmesi, başvuru için gerekli ödemelerin yapılıp yapılmadığının sorgulanması sağlanmıştır.Emniyet Genel Müdürlüğü ile yapılan protokolle araçlar üzerine online haciz koyma ve kaldırma imkanı sağlanmıştır. Telekomünikasyon Kurumu, Noterler Birliği, Maliye Bakanlığı, MASAK, SGK, Tüketici Hakem Heyetleri ile protokol ve teknik altyapı çalışmaları devam etmektedir. Protokol çalışmaları tamamlanarak her türlü yazışma, evrak alışverişi sistem üzerinden yapılarak yargılama sürecinin hızlandırılması amaçlanmaktadır.

Adalet Bakanlığı UYAP kapsamında geliştirdiği fikri mülkiyet hakkı kendisine ait olan Doküman Yönetim Sistemini ve UYAP Editörünü isteyen Kamu Kurumlarının ücretsiz kullanabileceğini duyurmuş olup bu kapsamda Gümrük Müsteşarlığı ve Adapazarı Belediye Başkanlığı’nda Doküman Yönetim Sistemi kullanılmaya başlanmıştır.

E-devletten m-devlete yani mobil devlete geçiş vizyonu kapsamında, UYAP SMS Bilgi Sistemi (http://www.sms.uyap.gov.tr/) ile dava dosyaları ve icra takibi bilgileri de dâhil olmak üzere sistemde yapılan işlemler ile ilgili uyarı ve duyurular, artık kısa mesaj (SMS) aracılığı ile davanın taraflarına sunulabilmektedir. Bu sayede vatandaşlar, ülke genelindeki cumhuriyet savcılıkları, mahkemeler ve icra dairelerinde kendileri ile ilgili yapılan tüm işlemlerden anında haberdar olabilmektedirler.
Sistemden faydalanmak için AVEA, TÜRKCELL ve VODAFONE’a kendi adları ile abone olan vatandaşların [TCKİMLİKNO ABONE] yazıp 4060’a mesaj göndermeleri gerekmektedir. Her bir mesaj ilgilisinin kendisi ile ilgili bilgi almak için adliyeye gitmesi için harcayacağı emek, zaman ve paradan tasarruf anlamına gelmektedir.

Öte yandan UYAP ile; kamu ve özel kurumların tarafı oldukları davaları etkin bir şekilde takip edebilmelerini sağlamak amacıyla UYAP Kurumsal Portal geliştirilmiş ve 2008 yılı içerisinde hizmete sunulmuştur. Bu Portal sayesinde kurumların yetkili kişileri, T.C. kimlik numaraları ve e-imzaları ile internet üzerinden sisteme bağlanıp hiyerarşik yapısına göre tüm alt birimleri de dâhil olmak üzere dosyalarına erişim sağlayabileceklerdir. Böylece kurumlar dava dosyalarını mevzuat çerçevesinde ayrıntılarıyla inceleyebilecekler ve bazı istatiksel raporları da alabileceklerdir.

UYAP 2004, 2005 ve 2008 yıllarında Türk yargısında gerçekleştirdiği önemli gelişmelerden ötürü e-tr ödüllerine layık görülmüştür. 2008 yılında ise Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu tarafından düzenlenen Kristal Terazi yarışmasında özel ödüle layık görülmüştür. Ödül töre 1 Haziran 2009’da Washinton DC’de yapılan ve Dünya çapında üstün başarıya ulaşmış yenilikçi bilişim projelerinin ödüllendirildiği BİLGİSAYAR DÜNYASI ONUR PROGRAMINDA (The Computerworld Honors Program) “Seçkin (Laureate)” onuruna layık görülerek altın madalya alan UYAP, 21. Yüzyıl başarı ödüllerinde e-devlet alanında dünya çapında başarılı projeler arasında finale kalan en iyi beş proje içerisinde tek e-Adalet projesi olma başarısını göstermiştir http://www.uyap.gov.tr/

Ayrıca Avrupa Birliği'ne üye ve aday ülkeler arasındaki e-devlet uygulamalarının katıldığı E-Devlet Ödüllerinde Adalet Bakanlığı'nın UYAP projesi çerçevesinde hizmete aldığı SMS Bilgilendirme servisi "Vatandaşa Yönelik Hizmetler" kategorisinde finale kalırken, UYAP projesinin kendisi ise Yönetim etkinliği ve verimliliğini artıran uygulamalar kategorisinde finale kaldı. Ödüller 19-21 Kasım tarihlerinde İsviçre'nin Malmö kentinde bu yıl beşincisi düzenlenecek AB Bakanlar e-devlet zirvesinin ilk gününde düzenlenecek ödül töreninde verilecek. Ayrıca www.epractice.eu portalına üye olunmak suretiyle finale kalan projelere oylama suretiyle destek verme imkânı bulunmaktadır.

 

UYAP’IN SAĞLADIĞI TASARRUFLAR

UYAP’ın kırtasiyeden, posta masrafından, iş gücünden ve zamandan tasarruf sağladığı, yargıya etkinlik getirdiği görülmekte, dolayısıyla yargılama giderlerini azalttığı ve yargıya hız kazandırdığı açıkça anlaşılmaktadır. Adalet Bakanlığı bünyesinde 41.845 personel için elektronik imza başvurusu yapılmış olup, 35.391 elektronik imza kullanıcılarına teslim edilmiştir. Bunlardan 26.633 personel aktif olarak günlük işlerinde elektronik imzalarını kullanmakta olup Dünya üzerindeki hiçbir yargı sisteminde bu derece ve yaygınlıkta elektronik imza kullanımı bulunmamaktadır.

UYAP ile avukatlar ve vatandaşlar adliyeye gitmek için yol masraflarından, gittikleri yerlerde konaklama gibi masraflardan, yolda ve adliyede beklemekten, bu işlere enerjilerini harcamaktan kurtulmakla çok büyük tasarruf sağladıkları, zamanlarını ve enerjilerini başka işlerine ayırabilmeleri imkânı elde etmişlerdir. Hâkim ve savcılar ile yargı personeli de avukatların ve vatandaşların taleplerini karşılamaktan kurtuldukları, bilgi, belge, mevzuat ve içtihatlara en kolay ve hızlı erişim ile zamanlarını asıl işlerine ayırabildikleri, avukat ve vatandaşlara sağlanan bilgilendirme ile yargıda şeffaflığın sağlandığı ortaya çıkmaktadır. Belirtilen hususların ekonomik getirisini ve sosyal faydalarını net olarak belirlemek mümkün olmamakla beraber aşağıda verilen tablodan sadece yazışmaların; kırtasiye, enerji, sarf malzemesi, personel gücü ve zaman kaybına uğramadan gerçekleştirildiği dikkate alınırsa ne kadar yüksek miktarda bir kazanç ve sosyal fayda sağlandığı ortaya çıkacaktır.

 

UYAP'IN ŞİMDİYE KADAR SAĞLADIĞI TASARRUFLAR

Mernis’ten şu ana kadar yapılan toplam sorgu sayısı:

43.232.110

Mernis’ten yapılan nüfus aile kaydı sorgulaması sayısı:

  4.666.190

Mernis entegrasyonundan elde edilen maddi kazanç:

34.867.552 TL

 

Adli Sicilden yapılan sorgu sayısı:

1.229.982

Adli Sicil entegrasyonundan elde edilen maddi kazanç:

10.091.623 TL

                                                                             

POL-NET üzerinden alınan ehliyet bilgisi sayısı:

                20.697

POL-NET entegrasyonundan elde edilen maddi kazanç:

 103.485 TL

                                                     

POL-NET-Araç Kayıt Sistemi Eklenen, kaldırılan hak mahrumiyeti sayısı:               

474.142

POL-NET Araç Kayıt Sistemi entegrasyonundan maddi kazanç:

4.267.278 TL

KİHBİ   entegrasyonundan elde edilen maddi kazanç:

3.802.414 TL 

 

Bakanlık Birimleri Toplam yazışma sayısı:             

1.695.640

Bakanlık Birimleri arasında yazışmaların UYAP üzerinden yapılması nedeniyle elde edilen maddi kazanç

 

8.478.200 TL

  

 SMS Bilgi Sisteminde yapılan toplam sorgu SMS:

576.028

SMS Bilgi Sisteminde yapılan toplam bilgi SMS sayısı:

868.153

UYAP ekranlarından gönderilen:

436.201

SMS Bilgi Sisteminin sağladığı toplam  katkı:

20.389.859

  

UYAP-Yargıtay Entegrasyonu ile Sağlanan Kazanç

22.000.000-TL

UYAP-SEÇSİS Entegrasyonu ile Sağlanan Kazanç

25.000.000-TL

UYAP’ta Mükerrer Bilgi Girişinin Engellenmesi ile Sağlanan Kazanç

36.000.000 -TL

UYAP’ta Devir İşlemlerinden Sağlanan Kazanç

122.250.000 -TL

UYAP’ın Cezaevlerinde Sağladığı Kazanç

28.645.713 -TL

UYAP Avukat Bilgi Sisteminin Sağladığı Kazanç

126.151.400 -TL

UYAP Bilgi Bankası, Mevzuat ve İçtihat Programlarının Sağladığı Kazanç

8.640.000 -TL

UYAP Editör’ün sağladığı Kazanç

24.000.000-TL

UYAP Vatandaş Bilgi Sisteminin Sağladığı Kazanç

3.487.767 TL

Uzaktan Eğitim ile Sağlanan Kazanç

56.289.280-TL

UYAP e-Posta ve Serbest Kürsü Hizmetlerinin Sağladığı Kazanç

647.050 TL 

                                              

UYAP TOPLAM TASARRUF

534.529.051 TL