İSTANBUL, ULUSLARARASI ADALET DİPLOMASİSİNİN MERKEZİ OLDU

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 3. Adalet Bakanları Toplantısı ile Uluslararası Adalet Zirvesi, 31 ülkeden temsilcileri ve uluslararası kuruluşları bir araya getirdi. Programlarda hukukun üstünlüğü, uluslararası adalet, insan hakları, dijitalleşme ve küresel sorunlara yönelik hukuki iş birliği başta olmak üzere birçok konu değerlendirildi.

Adalet Bakanı Gürlek’in ev sahipliğinde İstanbul’daki Çırağan Sarayı’nda 6-9 Ekim 2026 tarihlerinde iki önemli uluslararası organizasyon gerçekleştirildi. TDT 3. Adalet Bakanları Toplantısı ile Uluslararası Adalet Zirvesi – İstanbul 2026, ülkeler arasındaki adli iş birliğinin geliştirilmesi, uluslararası hukukun güçlendirilmesi ve küresel adalet sorunlarına ortak çözümler üretilmesi açısından önemli bir zemin oluşturdu.

TÜRK DEVLETLERİNDEN ADLİ İŞ BİRLİĞİNİ GÜÇLENDİRME KARARI

İstanbul’da 6-7 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı 3. Adalet Bakanları Toplantısı’na, Adalet Bakanı Akın Gürlek başkanlık etti. Toplantıya, TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Azerbaycan Adalet Bakanı Farid Ahmadov, Kırgızistan Adalet Bakanı Almaz Ayılçiev, Özbekistan Adalet Bakanı Akbar Tashkulov ve Kazakistan Adalet Bakan Yardımcısı Botagoz Shaimardanovna Zhakselekova katıldı.

Toplantıda Türk devletleri arasındaki hukuki ve adli iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar değerlendirildi. Görüşmeler sonucunda kabul edilen İstanbul Bildirisi ile dijital adalet, çok taraflı adli yardımlaşma, mahkeme kararlarının icrası, adli tıp ve noterlik alanlarında kurumsal iş birliğinin güçlendirilmesi yönünde somut hedefler belirlendi. Bildirinin, Türk devletleri arasında adalet hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ve ortak hukuki mekanizmaların geliştirilmesi bakımından yol gösterici olması hedeflendi.

ULUSLARARASI ADALET ZİRVESİ’NE 31 ÜLKEDEN KATILIM

Çırağan Sarayı’nda 8-9 Ekim tarihlerinde düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi – İstanbul 2026 da uluslararası düzeyde geniş katılımla gerçekleştirildi. Zirveye 31 ülkeden heyet katılırken, 19 ülke adalet bakanı, 5 ülke bakan yardımcısı düzeyinde temsil edildi. Diğer ülkelerden ise başsavcı, müsteşar, müsteşar yardımcısı, başsavcı yardımcısı, büyükelçi, direktör ve genel müdür düzeyinde temsilciler organizasyonda yer aldı.

Zirveye ayrıca İslam İşbirliği Teşkilatı Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonu, Kore Ticari Tahkim Kurulu, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi, Uluslararası Göç Örgütü, Avrupa Konseyi Güvenlik, Dürüstlük ve Hukukun Üstünlüğü Direktörü, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu Uluslararası Özel Hukukun Birleştirilmesi Enstitüsü (UNIDROIT) olmak üzere 9 uluslararası kuruluştan temsilciler katıldı. Macaristan, Azerbaycan, Gürcistan, Filistin ve Brezilya barolarının temsilcileri de zirvede hazır bulundu.

175 YABANCI ÜLKELERDEN ZİRVEYE 1177 KİŞİ KATILDI

Uluslararası Adalet Zirvesi’ne, 175’i yabancı ülke temsilcisi ve akademisyen olmak üzere toplam 1177 kişi kayıt yaptırdı.

Organizasyonda Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarının yanı sıra yüksek yargı mensupları, başsavcı vekilleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulu başkan vekili ve üyeleri, akademisyenler, hâkim ve savcı adayları ile kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri yer aldı. Zirve, farklı ülkelerden hukukçuların, karar vericilerin ve akademisyenlerin uluslararası adalet sisteminin güncel sorunlarını değerlendirmesine imkan sağladı.

GAZZE’DE HESAP VEREBİLİRLİK VE ULUSLARARASI HUKUK ELE ALINDI

Uluslararası Adalet Zirvesi’nin ilk günü, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Hâkimi Saadet Yüksel, Bangladeş Hukuk, Adalet ve Parlamento İşleri Bakanı Md. Asaduzzaman, Gürcistan Adalet Bakanı Paata Salia, Mozambik Adalet, Anayasa ve Din İşleri Bakanı Mateus da Cecília Feniasse Saize ve Suriye Adalet Bakanı Mazhar el-Veys’in açılış konuşmalarıyla başladı.

İlk gün düzenlenen panellerde uluslararası insancıl hukukun uygulanması, insan hakları, tahkim mekanizmaları ve hukuk mesleklerinin geleceği değerlendirildi. “Uluslararası İnsancıl Hukukun Uygulanması: Evrensel İlkeler ve Hesap Verebilirlik – Gazze Örneği” başlıklı panelde, Gazze’deki gelişmeler uluslararası insancıl hukuk ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde ele alındı.

“Uluslararası Tahkim ve İstanbul” başlıklı panelde uluslararası ticari uyuşmazlıkların çözümünde tahkim mekanizmalarının rolü değerlendirilirken, “Dönüşen Hukuk Meslekleri ve Mesleğin Geleceği” oturumunda hukuk alanındaki değişim ve yeni ihtiyaçlar üzerinde duruldu. “Uluslararası Yargı ve İnsan Hakları” panelinde ise uluslararası yargı mekanizmaları ve insan haklarının korunmasına ilişkin konular masaya yatırıldı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN ZİRVEYE KATILDI

Uluslararası Adalet Zirvesi’nin ikinci günü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımı ve hitaplarıyla gerçekleştirildi.

Zirvenin ikinci gününde dijitalleşmenin hukuk sistemleri üzerindeki etkileri, sosyal medya platformlarının sorumlulukları, enerji dönüşümünün hukuki boyutu ve uluslararası göç meseleleri gündeme geldi. “Sosyal Medya ve Sorumluluk” başlıklı panelde dijital platformların hukuki yükümlülükleri ve sorumluluk alanları ele alındı. “Enerji Dönüşümünün Hukuku ve Adil Geçiş” oturumunda enerji politikalarındaki dönüşümün hukuki sonuçları değerlendirilirken, “Dijital Dünyada Uluslararası Adalet: Siber Suçlar, Yapay Zekâ ve Küresel Norm İnşası” panelinde teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı yeni hukuki sorunlar tartışıldı. “Göç, Sorumluluk Paylaşımı ve İnsan Onuru” başlıklı panelde ise uluslararası göç yönetimi, ülkeler arasındaki sorumluluk paylaşımı ve insan onurunun korunmasına yönelik yaklaşımlar değerlendirildi.

ULUSLARARASI ADLİ İŞ BİRLİĞİNE KATKI SUNULDU

Dört gün boyunca iki ayrı organizasyona ev sahipliği yapan İstanbul, Türk devletleri arasındaki adli iş birliğinin geliştirilmesi ve uluslararası adalet sisteminin güncel meselelerinin tartışılması bakımından önemli bir buluşma noktası oldu.

Türk Devletleri Teşkilatı toplantısında kabul edilen İstanbul Bildirisi ile bölgesel düzeyde kurumsal iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflenirken, Uluslararası Adalet Zirvesi’nde küresel hukuk sorunları çok taraflı bir yaklaşımla ele alındı.

Programlar, Türkiye’nin uluslararası adalet diplomasisindeki etkinliğinin artırılması ve ülkeler arasında hukuki diyalog kanallarının geliştirilmesine katkı sağladı.

BAKAN GÜRLEK, 12 ÜLKEDEN MEVKİDAŞLARIYLA İKİLİ GÖRÜŞME YAPTI

Programlara ev sahipliği yapan Adalet Bakanı Akın Gürlek 4 gün boyunca 12 Adalet Bakanı ile ikili ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

Bakan Gürlek, Türk Devletleri Teşkilatı Adalet Bakanları 3. Toplantısı kapsamında Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan Adalet Bakanları ile ayrı ayrı görüşme gerçekleştirirken, Uluslararası Adalet Zirvesi kapsamında da Pakistan, Suriye, Somali, Gürcistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Libya, Kuzey Makedonya, Arnavutluk ve Cezayirli mevkidaşları ve heyetleriyle bir araya geldi. Bakan Gürlek ayrıca Türkmenistan Adalet Bakan Yardımcısını kabul etti.